Κεντρική σελίδα
Επάνω

 

ΜΕΡΟΣ Β' Η πρώτη πόλη

Ο πρώτος οικιστικός πυρήνας στην Τσίμοβα δημιουργήθηκε στη θέση της Αγίας Τριάδας. Αποτελείτο από μεγαλιθικά συγκροτήματα κτισμένα εν ξηρώ που περιλάμβαναν την εκκλησία με το νεκροταφείο και μερικά σπίτια με τις στέρνες τους. Μεγαλιθικά κτίσματα υπήρχαν διάσπαρτα και σε άλλα σημεία του σημερινού οικισμού. Ο εντοπισμός τους σήμερα είναι δύσκολος. (Μεγαλιθικά οικήματα βρίσκονταν κάτω από την πυργοκατοικία του Μαυρομιχάλη και πάνω από το σπίτι του Μίμη του Κοιλάκη. Στη Παλιόχωρα, στη Παναγία τη Κονταριάνικη. Στο Παλέρημο, στα Κριελιάνικα και στο δρόμο που πάμε στο Λιμένι πριν από την οικία του Θανάση Κουτράκου, κοντά στου Κούτρου. Επίσης υπάρχουν και στο Κουσκούνι).

Υπάρχουν λίγα ίχνη διότι άλλα εγκαταλείφθησαν και καταστράφηκαν και άλλα αλλοιώθηκαν αποτελώντας τμήματα νεωτέρων κατασκευών. Τα κτίσματα αυτά ονομάζονται κωλόσπιτα ή κωλογιστέρνες. Ο οικισμός όπως και όλοι οι οικισμοί της Μάνης δημιουργήθηκε εύκολα στην περιοχή λόγω της αφθονίας της πρώτης ύλης (ογκόλιθοι) και του εύκολου τρόπου κατασκευής (εν ξηρώ). Η χρονολόγησή τους είναι δύσκολη διότι η κατασκευή τους είναι πρωτόγονη και μπορούσε να έχει γίνει οποτεδήποτε. Ο Megaw προτείνει για τις εκκλησίες το 9ο και για τις κατοικίες νωρίτερα. Στην Αρεόπολη πάντως οι κατασκευές αυτές πρέπει να είναι μεταγενέστερες. Ο οικισμός πρέπει να δημιουργήθηκε στα μέσα του 15ου αι. Αν όμως δεχθούμε το χειρόγραφο της Μονής Ντεκούλου έγκυρο πρέπει να υπήρχε από τα μέσα του 12ου αι.

Η γενική διάταξη του οικισμού είναι αμυντική. Τα κτίρια λόγω του χαμηλού τους ύψους δεν προδίδουν την ύπαρξη τους προφυλάσσοντας έτσι τους κατοίκους από τους πειρατές. Το δάσος εξ άλλου από βαλανιδιές που περιβάλλει τον οικισμό τον προφυλάσσει από τους επιδρομείς της ξηράς. Τα μονοπάτια που συνδέουν τα κτίρια μεταξύ τους και τον οικισμό με τα κτήματα και τα γύρω χωριά είναι έτσι κατασκευασμένα ώστε να είναι προσιτά μόνον σε όσους γνωρίζουν την περιοχή.

Τα κτίρια κτίζονται με τις μικρές πλευρές ανατολικά-δυτικά και τις επιμήκεις βορρά-νότο. Η ανατολική λόγω του δυνατού αέρα και η βορεινή όψη είναι προφυλαγμένες ενώ η δυτική και κυρίως η νότια έχουν τα μεγαλύτερα και περισσότερα ανοίγματα.

Περί το τέλος της περιόδου δημιουργείται το μοναστήρι του Παλέρημου στα νότια του σημερινού οικισμού. Το καθολικό του μοναστηριού, ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου πρέπει να κτίστηκε στα μέσα του 14ου αι. τοιχογραφήθηκε δε το 1594.

ΟΙ ΝΥΚΛΙΑΝΟΙ

Του Δημητρίου .Β. Δημητράκου

Η Αρεόπολη (Τζίμοβα) βρίσκεται στη βορεινή πλευρά του εξώστη. Ανατολικά αυτής είναι το βουνό Προφήτης Ηλίας, προς βορρά είναι το Λιμένι και συνέχεια αυτού η βαθειά λαγγαδιά έως τη Σκάλα περίπου και προς νότο ο όρμος του Διρού και επίσης βαθειά λαγγαδιά, το λαγγάδι που φτάνει έως κοντά στον Κάβαλλο.

Έτσι οχυρωμένη από τις τέσσερες μεριές: από κάθετο κρημνό κατά τη θάλασσα, βουνό και λαγκαδιές, από τα άλλα μέρη, αποτελεί φυσικό φρούριο και ευφυέστατα εγκαταστάθηκε σ' αυτό η οικογένεια Μαυρομιχάλη μετά το έτος 1600.

Σ' αυτή δε την εγκατάσταση πιστεύομε ότι οφείλεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό και η επικράτησή της σ' όλη τη Μάνη κατά τους μακρούς και σκληρούς αγώνες της με τις άλλες μεγάλες μανιάτικες οικογένειες Γρηγοράκη-Κουμουντουράκη και άλλων, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζουμε το πολυάνθρωπο της οικογένειας, την πολεμική της ικανότητα και την ευφυΐα της.

Γιατί το φρούριο αυτό της Τζίμοβας:

α) Είναι στο κέντρο της χερσονήσου της Μάνης.

β) Είναι το κλειδί της συγκοινωνίας μεταξύ ανατολικής και δυτικής Μάνης, και Έξω Μάνης και Μέσα Μάνης.

γ) Έχει λιμένα (το Λιμένι) για να συγκοινωνεί με τον έξω κόσμο.

δ) Έτσι ό,τι κι αν γινόταν σ' όλη τη Μάνη. το μάθαιναν οι Μαυρομιχαλαίοι γρήγορα, μπορούσαν να ενεργήσουν αμέσως και ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Τα σπουδαιότατα αυτά πλεονεκτήματα, για την εποχή εκείνη των 17ου και 18ου αιώνων, που η Μάνη βρισκόταν σε διαρκείς πολέμους, εννοεί εύκολα κανείς πόση αξία είχαν.

Τέτοια πλεονεκτήματα δε διέθεταν ούτε οι Γρηγοράκηδες με το Σκουτάρι και το Γύθειό τους, ούτε οι Κουμουντουράκηδες με τη Ζαρνάτα τους, ούτε καμία άλλη μεγάλη οικογένεια της Μάνης.

Ο εξώστης, που είναι η Τζίμοβα, ήταν ακατοίκητος και χρησίμευε για βοσκότοπος στα πλησίον χωριά Χαριά και Πύργο. Τώρα εκεί είναι χτισμένη η πρωτεύουσα της επαρχίας Οιτύλου Τζίμοβα και το μικρό χωριό Κουσκούνι.

Η Τζίμοβα είναι η γενέτειρα της οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων. αναπτύχθηκε και μετονομάστη σε Αρεόπολη από αυτούς επί της βασιλείας του Όθωνα και ο Δήμος της «Δήμος Άρεως» το 1836.

Κατά παράδοση που σώζεται στο Βοίτυλο, η Τζίμοβα χτίστηκε από δυο πρόσφυγες από την Καλλίπολη. Και ότι από αυτούς προήλθαν τέσσερες οικογένειες στην Τζίμοβα. Οι Γιωργάνοι (Μαυρομιχάληδες), οι Τωρναριάνοι, οι Τσαλαπιάνοι και οι Πουνεντιάνοι.

Εμείς, για να συμπληρώσωμε την παράδοση αυτή. προσθέτομε:

α) Ένα προάστειο της Σμύρνης 20 χιλιόμετρα προς Ν αυτής της χώρας στο ίδιο μέρος με χωριά, από την οποία περνά η σιδηροδρομική γραμμή Σμύρνης - Αϊδινίου ονομάζεται Τζιμόβασσι. Αν αφαιρέσωμε την τούρκικη κατάληξη -σσι, έχομε το όνομα Τζίμοβα.

β) Από πάνω από την Τζίμοβα είναι το χωριό Κουσκούνι. Και το όνομα Κουσκούν είναι τούρκικο. Στο Βόσπορο στην ασιατική ακτή κοντά στο Σκουτάρι υπάρχει το χωρίον Κουσκουν (τζούκ.).

γ) Ο κώδικας 214 που βρίσκεται στη βιβλιοθήκη της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Αθηνών στο φύλλο 55 αναφέρει: «Ελαβοθι ο γιαννης ω μαυρομιχηλις μπαλοτηά εις το βιζή ξέσκουρι». Χρονολογία δεν αναφέρει ο κώδικας 214 παρά μόνο στο φύλλο 23 όπου αναγράφει ένα συμφωνητικό στον Κάβαλλο με χρονολογία 1727.

Και οι τρεις αυτές περιπτώσεις ενισχύουν την πάρα πάνω παράδοση του Βοιτύλου, ότι στον πρώην χορτότοπο αυτό (τον Εξώστη του βουνού Σαγγιά που είναι η Τζίμοβα) πήγαν και κατοίκησαν Έλληνες πρόσφυγες από την Τουρκία, πριν από το 1727, γιατί και τα ονόματα Τζίμοβα και Κουσκούν είναι εντελώς άγνωστα στην Ελλάδα, αλλά φανερώνουν ότι οι πρόσφυγες ήταν πιθανώτερα από το Τζιμόβασσι της Σμύρνης και το Κουσκουντζούκ της Πόλης και όχι από την Καλλίπολη της Θράκης.

 


Μανιάτικα Επώνυμα ] Μέγας Ναπολέων ] Διασπορά Μανιατών ] Ταίναρον 1... ] Ταίναρον 2... ] Καταγωγή Βενιζέλου 1 ] Αρχαιότητες... ] Καταγωγή Βενιζέλου 2 ] Σπήλαια Διρού 1 ] Αρεόπολη-Μελέτη 1 ] Οι Μανιάτες ] Ο Αρός ] [ Αρεόπολη-Μελέτη 2 ] Σπήλαια Διρού 2 ] Αλλόφυλοι στη Μάνη ] Ανάπτυξη Δήμων ] Ετυμολογία ονομάτων ] Κότρωνας ] Ξαρμάτωμα ] Νόστιμον Ήμαρ ] Αληθινή Ιστορία Διρού ] Η Ψυχή της Μάνης ] Ταινάριος άνθρωπος ] 590 τραγούδια ] Η Μάνη στο ΙΝΤΕΡΝΕΤ ] Από το βάθος... ] Η μάνα μας... ] Μάνη και Καλαμάτα ] Νομός Μάνης ]