Κεντρική σελίδα
Επάνω

 

ΑΡΘΡΑ ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ – ΑΝΕΚΔΟΤΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΑΡΕΟΠΟΛΗ – ΤΣΙΜΟΒΑ

Ιστορική – Πολεοδομική – Αρχιτεκτονική Μελέτη

ΛΙΑ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΜΠΑΛΟΓΛΟΥ – ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΝΙΝΤΟΣ (Αρχιτέκτονες-Μηχανικοί)

Επιμέλεια: Ν. Καλαποθαράκου

Γενικά

Η Αρεόπολη ανήκει στη Δυτική (Αποσκιερή) Μέσα Μάνη και είναι έδρα της ομώνυμης κοινότητας και πρωτεύουσα της επαρχίας Οιτύλου του νομού Λακωνίας. Η κοινότητα περιλαμβάνει και τους οικισμούς Δρυάλια, Σωτήρας (Κουσκούνι), Ομαλοί (Κριελιάνικα), Λαγοκοίλι (Ξιφαριάνικα) και Λιμένι.

Είναι κτισμένη σε οροπέδιο σε ύψος 290μ. από την επιφάνεια της θάλασσας κοντά στους πρόποδες του βουνού Προφήτης Ηλίας (Αρκουδόλατσα) που ανήκει στον ορεινό όγκο του Ταΰγετου και απέχει 1300 μ. από τη θάλασσα.

Η έκταση της κοινότητας είναι 11,2τ.χ. έκ των οποίων 5,1τ.χ. είναι γεωργική, 4,2τ.χ. βοσκότοποι και 1,9τ.χ. οικοδομική έκταση. Το κλίμα είναι εύκρατο, ξηρό και επικρατούν άνεμοι κυρίως το χειμώνα. Το έδαφος είναι πετρώδες, ασβεστολιθικό και άγονο. Ευδοκιμούν μόνο ελιές ενώ στις πλαγιές του βουνού υπάρχουν μικρά εύφορα πλατώματα καθώς και θάμνοι για βοσκή.

Προς Δυσμάς είναι οι ακτές της, απόκρυμνες και αλίμενες με εξαίρεση ένα μικρό όρμο το Λιμένι που ήταν το επίνειο της Αρεόπολης. Κατά μήκος των ακτών υπάρχουν πολλές σπηλιές στις θέσεις Λούπινο, Σπηλιακό, Χιουτάρα, Πλάκα, Απήδημα, Καλαμάκια, ΧαλΙκιά, Μπάλιαρη.

Η παλιά ονομασία της Αρεόπολης ήταν Τσίμοβα ή Τζίμοβα. Κατά μια εκδοχή η ονομασία οφειλόταν σε πρόσφυγες που ήρθαν από το Τσιμόβασι της περιοχής της Σμύρνης. Επικρατέστερη όμως είναι η εκδοχή ότι η Τσίμοβα είναι σλαβική λέξη και σημαίνει πόλη του διαβόλου ή μικρός κάμπος.

Γενικά για το πότε κτίστηκε η πόλη δεν είναι γνωστό γιατί μόνο παραδόσεις υπάρχουν. Κατά μια εκδοχή κτίστηκε από τους απογόνους του Μιχάλη Καρδιανού (γενάρχου των πλέον επιφανών οικογενειών και ιδρυτή των περισσοτέρων χωριών της Μάνης). Κατ' άλλη εκδοχή από τους απογόνους δύο αδελφών που καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους φεύγουν από την Καλλίπολη της Θράκης και εγκαθίστανται στο Οίτυλο. Ο εκπληκτικός τους πολλαπλασιασμός τους αναγκάζει να φύγουν από το Οίτυλο και να ιδρύσουν την Τσίμοβα. Από αυτούς προήλθαν οι τέσσερις οικογένειες της Τσίμοβας: Τωρναριάνοι, Τσαλαπιάνοι, Πουνεντιάνοι, Γεωργιάνοι.

Λόγοι ιστορικοί, κοινωνικοί, πολεοδομικοί, κτηριολογικοί που επέδρασαν στην εξέλιξη του οικισμού και στην οριστική του διαμόρφωση μας οδήγησαν να διακρίνουμε τέσσερις φάσεις εξέλιξης.

Περίοδος Α΄ (9ος αι. -1600). Κατά την περίοδο αυτή υπάρχουν λίγα συγκροτήματα σπιτιών διάσπαρτα στη θέση της σημερινής Αρεόπολης.

Περίοδος Β΄ (1600-1828). Οι ιστορικές και κοινωνικές αλλαγές που σημειώνονται την περίοδο αυτή καθώς και η χρήση νέων υλικών δημιουργούν τον οικισμό του οποίου την ανοδική εξέλιξη σταματά η επανάσταση του 1821.

Περίοδος Γ΄ (1828-1940). Ο οικισμός αναπτύσσεται ως διοικητικό κέντρο της Μέσα Μάνης με έντονες τάσεις αστικοποίησης.

Περίοδος Δ΄ (1940-σήμερα). Παρατηρείται ελάττωση του πληθυσμού και παρακμή του οικισμού.

ΠΕΡΙΟΔΟΣ Α΄ (9ος αι. -1600)

Στην ευρύτερη περιοχή της Αρεόπολης καθώς και του γειτονικού Δυρού ήδη από τους νεολιθικούς χρόνους κατοικούνται οι σπηλιές των δυτικών ακτών. Ανθρώπινο κρανίο βρέθηκε στη σπηλιά Απήδημα και νεολιθικά εργαλεία στη σπηλιά Μπάλιαρη ηλικίας 200.000 π.Χ.

Από τους Ομηρικούς χρόνους αναπτύσσεται το γειτονικό Οίτυλο. Στους Ρωμαϊκούς χρόνους υπάρχει ο οικισμός Χιμάνα ή Χειμαύα ή Χειμάτα που χρησίμευε για τη διαχείμανση των βοσκών. Η θέση του δεν έχει ακόμη ορισθεί.

Μετά το λοιμό του 746 που πλήττει όλη την Ελλάδα Σλάβοι νομάδες κατεβαίνουν ειρηνικά μέχρι και την Πελοπόννησο. Το 783 επαναστατούν για πρώτη φορά. Η αυτοκράτειρα Ειρήνη στέλνει τον πρωτοσπαθάριο Σταυράκιο που τους νικά. Το 842 επαναστατούν ξανά επί αυτοκρατορίας Θεοδώρας και Μιχαήλ. Ο πρωτοσπαθάριος Θεόκτιστος Βρυαίνιος τους υποτάσσει. Τα υπολείμματά τους Εζερίτες και Μελιγγοί αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πεδιάδες και να καταφύγουν οι μεν πρώτοι στην περιοχή του Έλους οι δε δεύτεροι σε άγονες εκτάσεις στην περιοχή του Οιτύλου. Μια από αυτές πρέπει να είναι και η ευρύτερη περιοχή της Τσίμοβας, που θεωρείται και το νοτιότερο σλαβικό τοπωνύμιο της Μάνης (ως βοσκότοπος Δ. Βαγιακάκος).

Η πρώτη μόνιμη εγκατάσταση στην περιοχή είναι ένας μεγαλιθικός τρωγλοδυτικοΰ χαρακτήρα οικισμός στη θέση του Αγίου Πολύκαρπου νοτιοδυτικά της σημερινής Αρεόπολης πολύ κοντά στο συγκρότημα της οικογένειας των Κριελιάνων. Στη θέση αυτή σώζεται νεκροταφείο σε καλή κατάσταση που κατά μια εκδοχή είναι Σλαβικό ενώ κατ' άλλη τάφοι πειρατών. Περιλαμβάνει τάφους από μεγαλιθικά στοιχεία άτακτα τοποθετημένους. Μεταγενέστερος είναι ένας δεύτερος οικισμός που βρίσκεται στη θέση Παλαιοχώρα ή Παληοχώρα, βορειοδυτικά της σημερινής Αρεόπολης. Περιλαμβάνει ένα μεγαλιθικό σύνολο με πυρήνα την εκκλησία της Παναγίας. Τέλος μια μεμονωμένη εκκλησία μεγαλιθική ο Άγιος Νικόλαος των νεκρών ψυχών βρίσκεται στα δυτικά του οικισμού Άγιος Νικόλαος Μαζαράκης.

Η περιοχή της σημερινής πόλης αρχικά χρησιμοποιείτο σαν βοσκότοπος των γύρω παλαιοτέρων χωριών (Οίτυλο, Χαριά, Πύργος) και μικρών οικισμών.

Η παλαιότερη αναφορά για την Τσίμοβα υπήρχε σε ένα χαμένο σήμερα χειρόγραφο της μονής Ντεκούλου όπου αναφέρονται το 1200 ως κάτοικοί της οι οικογένειες Αλέπη, Μπαρέλου, Τσατσούλη, Φουρναράκου, Κουτσουλιέρη και ο Εβραϊκής καταγωγής Πουλαντζάς. Η πρώτη έγκυρη αναφορά είναι ένα έγγραφο του 1336 όπου οι βασιλείς της Νεάπολης παραχωρούν στο NICOLAS ACCIAIUOLI σειρά από αγρούς στην Καλαμάτα και τη Μάνη μεταξύ των οποίων και περιοχές στο χωριό Τσίμοβα.

Συνεχίζεται


Μανιάτικα Επώνυμα ] Μέγας Ναπολέων ] Διασπορά Μανιατών ] Ταίναρον 1... ] Ταίναρον 2... ] Καταγωγή Βενιζέλου 1 ] Αρχαιότητες... ] Καταγωγή Βενιζέλου 2 ] Σπήλαια Διρού 1 ] [ Αρεόπολη-Μελέτη 1 ] Οι Μανιάτες ] Ο Αρός ] Αρεόπολη-Μελέτη 2 ] Σπήλαια Διρού 2 ] Αλλόφυλοι στη Μάνη ] Ανάπτυξη Δήμων ] Ετυμολογία ονομάτων ] Κότρωνας ] Ξαρμάτωμα ] Νόστιμον Ήμαρ ] Αληθινή Ιστορία Διρού ] Η Ψυχή της Μάνης ] Ταινάριος άνθρωπος ] 590 τραγούδια ] Η Μάνη στο ΙΝΤΕΡΝΕΤ ] Από το βάθος... ] Η μάνα μας... ] Μάνη και Καλαμάτα ] Νομός Μάνης ]