|
ΤΟ «ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΡΙΑΝΙΚΟ» του Καρβελά Η Οικογένεια, το Πυργόσπιτο, το Μέλλον του κτίσματος Του Ντόναλντ Μακφαίηλ ΓΕΝΙΚΑ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 1η Γενεά. ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΡΑΚΟΣ (1α)
2η Γενεά.
Παιδιά του (1α) (2α) Ο Γεώργιος ήταν ο πρωτότοκος γιος και υπήρξε στρατηγός κατά την επανάσταση του 1821. Υποβιβάστηκε σε αντισυνταγματάρχη λόγω της συγγένειάς του (κουνιάδος) με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Μυημένος στα μυστήρια της Φιλικής Εταιρείας από το 1818, όταν άρχισε η επανάσταση του ’21 προσέλαβε περίπου 200 στρατιώτες και τους διέθεσε στον αγώνα. Απέκτησε 6 παιδιά. Τρεις κόρες και τρεις γιους, τον Ηλία, τον Πιέρρο και τον Δημήτριο. (2β) Η Ελένη ήταν η σύζυγος του γνωστού σε όλους Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Ο γάμος τους έγινε στην τριετία 1795-1798 και απέκτησαν πολλά παιδιά. Ο Μαυρομιχάλης στη διαθήκη του εκφράζει στην τελευταία επιθυμία του και παραγγέλλει στους απογόνους του να προσφέρουν τη βοήθειά τους στους απογόνους των Δημητρακαράκων. (2γ) Για τον Ζαχαρία δεν υπάρχουν δυστυχώς πληροφορίες. Απέκτησε έναν γιο, τον Γεώργιο. (2δ) Ο Θεοδόσιος πολέμησε στο πλευρό του αδελφού του Γεωργίου αλλά υπεβιβάσθη και αυτός σε υπαξιωματικό λόγω της συγγένειάς του με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Στον Καρβελά έζησε μέχρι το 1835 και μετά μετακώμησε στο Πεταλίδι Μεσσηνίας. Απέκτησε πολλές θυγατέρες και δύο γιους, τον Γεώργιο και τον Γεώργιο. (2ε) Ο Ηλίας υπήρξε λοχαγός της φάλαγγας και ήταν χωλός από το ένα πόδι τραυματισθείς σε κάποια μάχη. Το 1828 παντρεύτηκε στην Καλαμάτα την κόρη κάποιου Ανδρέα Δουκάκη. Απέκτησε ένα παιδί, τον Γεώργιο.
3η Γενεά.
Παιδιά του Γεώργιου (2α)
ΓΕΩΡΓΙΟΣ (3ζ)
ΠΟΛΛΕΣ ΚΟΡΕΣ (3η) - ΓΕΩΡΓΙΟΣ (3θ) -ΓΕΩΡΓΙΟΣ (3ι)
ΓΕΩΡΓΙΟΣ (3κ) (3α) Παντρεύτηκε
κάποιον Παναγουλάκο 4η Γενεά. Παιδιά
του Δημήτριου (3στ)
ΖΑΧΑΡΙΑΣ (4β) - ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (4γ) - ΚΟΡΗ (4δ) - ΚΟΡΗ (4ε)
ΖΩΗ (4στ) - ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (4ζ)
ΠΑΝΑΓΟΣ (4η) - ΣΜΑΡΟΥΛΑ (4θ) - ΕΛΕΝΗ (4ι) (4α) Ο Δημήτριος (3στ) απέκτησε πολλά παιδιά. που πέθαναν όμως μικρά. Το τελευταίο του παιδί πέθανε σε ηλικία 20 ετών. Από τη γενιά του Γεωργίου Δημητρακαράκου (2α) λοιπόν δεν έμειναν αρσενικοί απόγονοι για να διατηρηθεί η οικογένεια και το όνομα. (4β) Για τον Ζαχαρία
δεν έχουμε καμία πληροφορία γιατί κατόπιν
πατρικής επιπλήξεως εξαφανίστηκε. Από τη γενιά του Ζαχαρία Δημητρακαράκου (2γ) λοιπόν δεν έμειναν αρσενικοί απόγονοι για να διατηρηθεί η οικογένεια και το όνομα. (4στ) Για την κόρη του
Γεώργιου (3ι) Ζωή δεν υπάρχουν πληροφορίες Από τη γενιά Θεοδόσιου Δημητρακαράκου (2δ) λοιπόν δεν έμειναν αρσενικοί απόγονοι για να διατηρηθεί η οικογένεια και το όνομα. (4η) Ο Πανάγος
γεννήθηκε το 1863 και πέθανε το 1918.
Παντρεύτηκε την Ελένη Τζάννε και
απέκτησε 6 παιδιά. Τρεις γιους, μία κόρη, την
Χρυσούλα και τον Νικόλαο. 5η Γενεά. Παιδιά του Πανάγου (4η)
ΑΓΟΡΙ (5α) - ΧΡΥΣΟΥΛΑ (5β) - ΑΓΟΡΙ (5γ) - ΑΓΟΡΙ (5δ) - ΚΟΡΙΤΣΙ (5ε) - ΝΙΚΟΛΑΟΣ (5στ) (5α) Πέθανε
μικρός 6η Γενεά. Παιδιά του Νικόλαου (5στ)
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (6α) - ΜΑΡΙΟΣ (6β) - ΕΛΕΝΗ (6γ) (6α) Ο
Παναγιώτης γεννήθηκε το 1936 Ο Νικόλαος Π. Δημητρακαράκος ((5στ) υπήρξε ο μόνος εναπομείνας από την μεγάλη αυτή οικογένεια. Είναι αυτός που συνέγραψε το εκ 16 σελίδων φυλλάδιο με το γενεαλογικό δέντρο που χρησιμοποιήθηκε για τη σύνταξη αυτού του γενεαλογικού δέντρου. Βέβαια, όπως λέγει και ο ίδιος στη αρχή του φυλλαδίου, πιθανόν να υπάρχουν και άλλοι Δημητρακαριάνοι από την ίδια γενιά. Αυτό όμως δεν είναι εφικτό να διερευνηθεί σε αυτή τη φάση αλλά η εφημερίδα μας δέχεται ευχαρίστως οποιαδήποτε διόρθωση, συμπλήρωση ή υπόδειξη. Παραθέτουμε ένα σύντομο γεγεαλογικό δέντρο προκειμένου να διευκολυνθεί η απεικόνιση της οικογένειας ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΡΑΚΟΥ ΤΟ ΠΥΡΓΟΣΠΙΤΟ Η θέση αυτή άλλωστε αρμόζει απόλυτα στον σαφώς οχυρωματικό χαρακτήρα που παρουσιάζει το κτίσμα. Για την οικογένεια μεγάλη σημασία είχε τόσο ο οπτικός έλεγχος του τοπίου και την έγκαιρη αντίληψη κάποιας επικείμενης εισβολής, όσο και ο έλεγχος αυτού του ίδιου του οικισμού. Παρ όλο μάλιστα που οι διαστάσεις του είναι μικρές, θα μπορούσε κανείς άνετα να το παρομοιάσει ως προς τη θέση και τη χωροταξική σχέση του με τον οικισμό, με την κλασσική φεουδαλική οχυρή κατοικία του δυτικού μεσαίωνα αλλά και της ανατολής. Η γενική μορφολογία του κτιρίου απέχει πολύ από αυτήν των χαρακτηριστικών πύργων των χωριών της Μέσα Μάνης, όπου ο κεντρικός ψηλός πύργος δεσπόζει στα παρακείμενα προσκτίσματα. Ως κοινό στοιχείο πάντως μπορούμε να θεωρήσουμε το γεγονός ότι ο παλαιότερος ισχυρός οχυρωματικός πυρήνας, παρέχει προστασία και στα προσκτίσματα που κατασκευάστηκαν αργότερα, χωρίς ιδιαίτερο αμυντικό χαρακτήρα. Το πυργόσπιτο θα μπορούσε να τοποθετηθεί γύρω στο 1750. Εάν κρίνουμε μόνο από τα μορφολογικά του στοιχεία, η χρονολογική του τοποθέτηση θα μπορούσε να είναι ευρύτερη. Η εκτίμηση όμως γίνεται και σε συνδυασμό με την ύπαρξη του μεγάλου αριθμού των εκκλησιών του οικισμού που ανάγονται στην περίοδο αυτή και στην αμέσως επόμενη. Ένας τόσο μεγάλος αριθμός εκκλησιών μαρτυρεί σαφώς την άνθιση του οικισμού, μέσα στις συνθήκες της τουρκοκρατούμενης νότιας Πελοποννήσου. Επιπλέον, η μελέτη των παραστάσεων του τοιχογραφημένου κογχαρίου που βρίσκεται στην κυρίως αίθουσα θα μπορέσει στο μέλλον να προσφέρει ένα αλάνθαστο στοιχείο χρονολόγησης. Το κτίσμα έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με την υπουργική απόφαση ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/41973/808 που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως 747/4-10-94 αρ. 52. Η εν λόγω κήρυξη προβλέπει και περιμετρική ζώνη προστασίας 10 μέτρων. Το κυρίως συγκρότημα αποτελείται από ορθογωνικό επίμηκες κτίσμα που σύμφωνα με τα μορφολογικά και τα δομικά του στοιχεία, ανήκει στην παλαιότερη οικοδομική φάση και παρουσιάζει έντονα αμυντικό χαρακτήρα. Στην ΒΔ και ΝΔ γωνία διαμορφώνονται δύο κυκλοτερείς πυργίσκοι, που διανοίγουν πολεμίστρες προς τα κάτω και προς τα πλάγια. Καθ’ όλο το μήκος της Β και Ν πλευράς διανοίγονται επιμήκεις κατακόρυφες πολεμίστρες που καταλήγουν στο εσωτερικό σε αντίστοιχες μικρές κόγχες. Με τον τρόπο αυτό παρεχόταν στον αμυνόμενο ο πλήρης έλεγχος της περιμετρικής του κτιρίου ζώνης παράλληλα με τη δυνατότητα μέγιστης προστασίας του. Ο κυρίως χώρος κατοικίας του ορόφου φωτίζεται μόνο από τρία μικρά παράθυρα που υπάρχουν. Η πρόσβαση στο κτίριο γινόταν μόνο από το μεγάλο τοξωτό άνοιγμα της Ν όψης του ισογείου που προστατεύεται από χαρακτηριστική καταχύστρα. Το ισόγειο διαθέτει μόνο ένα πολύ μικρό παράθυρο που ίσως να ανοίχθηκε και μεταγενέστερα. Αποτελείται από δύο μεγάλα κελάρια που καλύπτονται από χαμηλό ημικυλινδρικό θόλο. Ο θόλος του προς Δ κελαριού βρίσκεται σε πολύ πιο χαμηλό επίπεδο, δημιουργώντας έτσι προφανώς κάποιο χώρο μεταξύ αυτού και του πατώματος του ορόφου που δεν έχει όμως ακόμα ερευνηθεί. Σε δύο σημεία του ενός κελαριού διανοίγονται δύο καταρράκτες που διασφάλιζαν την ελεγχόμενη επικοινωνία μεταξύ ισογείου και ορόφου. Δεν υπάρχουν όμως σήμερα τα αντίστοιχα ανοίγματα στο νεωτερικό πάτωμα του ορόφου στο οποίο η πρόσβαση γίνεται από αλλού. Κατά μήκος του Β και Ν τοίχου διανοίγονται κόγχες, στο βάθος του οποίου διαμορφώνονται στενές κατακόρυφες πολεμίστρες που είχαν σκοπό τον έλεγχο και την άμυνα από τις πλευρές αυτές. Στο εσωτερικό του Ν τοίχου και δίπλα από το αντίστοιχο παράθυρο υπάρχει σε αρκετά ψηλό επίπεδο, μικρή κόγχη που χρησίμευε σαν εικονοστάσιο και διατηρεί αξιόλογες αλλά αρκετά φθαρμένες σήμερα τοιχογραφίες. Προς τα Α, ο πύργος επεκτείνεται με πρόσθετο κτίριο. Η τοιχοποιία του αν και έχει το ίδιο πάχος, είναι σαφώς με λιγότερη τέχνη κτισμένη, πράγμα που μαρτυρεί ότι τα δύο κτίσματα δεν κατασκευάστηκαν συγχρόνως. Η πρόσβαση στο κτίριο γίνεται σήμερα από σκάλα που οδηγεί μέσω τοξωτού ανοίγματος στον λιακό όπου διανοίγονται οι θύρες των δύο κυρίως χώρων του ορόφου. Αν κρίνουμε από τα μορφολογικά στοιχεία και από την διαφορετική μορφή και ποιότητα των λιθοδομών, την αρχική μορφή του συγκροτήματος αποτελούσε μόνο ο κεντρικός ορθογωνικός πύργος με τον καθαρά αμυντικό του χαρακτήρα που προσαρμοζόταν τέλεια στις συνθήκες ασφάλειας της εποχής κατασκευής του. Η πρόσβαση γινόταν τότε από το μεγάλο τοξωτό άνοιγμα του κεντρικού κελαριού και κατόπιν από τον ένα καταρράκτη του οποίου ο αποκλεισμός εξασφάλιζε αποτελεσματικά τον κυρίως κατοικήσιμο χώρο του ορόφου. Αργότερα, με στόχο προφανώς τη μεγαλύτερη άνεση των κατοίκων, επεκτάθηκε ο αρχικός χώρος του λιακού με τα αντίστοιχα πρόσθετα βοηθητικά κελάρια. Τα επί μέρους στοιχεία μάλιστα του χώρου αυτού, όπως τα ερμάρια και ο νεροχύτης, πιστοποιούν τη χρήση του ως μαγειρείου. Κατά τη 2η φάση παρατηρούμε ένα «άνοιγμα» του σπιτιού προς τον περιβάλλοντα χώρο, αύξηση των ανέσεων, χωρίς καθόλου φροντίδα, αντίθετο για την αμυντική προστασία του. Οι τυφεκιοθυρίδες άλλωστε φράσσονται ως ενοχλητικά και ταυτόχρονα άχρηστα στοιχεία, ενώ οι δύο πυργίσκοι, οι τόσο πολύτιμοι άλλοτε, μετατρέπονται σε ντουλάπια. Το ίδιο πνεύμα ακολουθεί και η διάνοιξη μεγάλου ορθογωνικού ανοίγματος εισόδου στο χώρο του ισόγειου της Δ όψης. Τέλος, και ίσως μεταγενέστερα από τα προηγούμενα, αντικαθίσταται και ολόκληρη η στέγη του συγκροτήματος από ζευκτά μάλλον πρόχειρης κατασκευής και πέτσωμα από καλάμια. Αν κρίνουμε από τον διαφορετικό τρόπο δόμησης της τοιχοποιίας, η στέγη του αρχικού πύργου θα ήταν τετράρριχτη. Αυτό αρμόζει άλλωστε και στον αρχικό αμυντικό χαρακτήρα του κτίσματος, εφόσον δεν εκτίθετο κατ αυτό τον τρόπο η ευπαθής κορυφή της λιθοδομής στις ενδεχόμενες βολές. ΤΟ ΜΕΛΟΝ ΤΟΥ
ΚΤΙΣΜΑΤΟΣ Παρ’ όλο που δεν κατάγονται από τη Λακωνία, κάθε λίγο και λιγάκι, αθόρυβα, βρίσκονται στα μέρη μας και πολύ συχνά επισκέπτονται τους φίλους που συνεχώς δημιουργούν, συμμετέχουν σε τοπικές εκδηλώσεις, βιώνουν τη Μανιάτικη ζωή. Το ζεύγος λοιπόν αυτό έχει σκοπό να αποκαταστήσει το κτίριο, να το αναδείξει και να δώσει μία ακόμα προοπτική στην περιοχή. Οι υπολογιζόμενες εργασίες που θα γίνουν στο κτίριο θα έχουν σαν στόχο.
Γενικότερα θα γίνουν:
Όλες οι εργασίες θα γίνουν ασφαλώς με πλήρη σεβασμό στον αρχικό χαρακτήρα και τη φύση του μνημείου. |