ΠΟΛΥΑΡΑΒΟΣ

Του Ντόναλντ Μακφαίηλ

Ονομασία, Σύσταση, Πληθυσμιακή εξέλιξη,

Θέση / ονομασία

Ο Πολυάραβος είναι κτισμένος πάνω σε λόφο σε υψόμετρο 840 μέτρων, στους πρόποδες της Ζίζιαλης (Κουμπένοβα, ύψ. 1.466 μ.) στην οροσειρά του Ταϋγέτου. Απέχει απο το Γύθειο 26 χιλ. Η αρχική ονομασία του τόπου ήταν Πολυτσ(ζ)άραβος, δηλ. τόπος με πολλά τσ(ζ)άρα (είδος φρύγανου, αφάνας. Ο τύπος σχηματίζεται δια τσιτακισμού απο τη λέξη σάρο), απο τα οποία κατασκευάζονταν σάρωθρα, αλλά για το σημαντικό γεγονός της μάχης και τη φωνητική συγγένεια ονομάστηκε απο τους κατοίκους “Πολυάραβος” για να δηλώσει τον τόπο όπου σκοτώθηκαν πολλοί Άραβες του Ιμπραήμ., (Βαγιακάκος, Ετυμολογικά και Σημασιολογικά, Αθηνά 54, 1950, 305 κε).

Ο Πέτρος Γ. Καρακασώνης (υποστράτηγος) στο βιβλίο του “Ιστορία της τριημέρου μάχης του Πολυαράβου) που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1929, δίνει μία αναλυτική εικόνα της γεωγραφικής θέσης του χωριού, την οποία μεταφέρουμε αυτούσια.

“Το χωρίον κείται ΒΔ του Γυθείου και απέχει τούτου περί τας 4 ώρας, είναι δε εκτισμένον επί αντερείσματος τούτου και του Πολυαράβου ανοίγεται στενή κοιλάς πετρώδης κατά το ήμισυ και με αποτόμους κατά το μάλλον και ήττον αμφοτέρωθεν κλιτύς. Βορειανατολικώτερον ταύτης ανυψούται μικρόν οροπέδιον, ονομαζόμενον υπό των κατοίκων Λάκκα Στεφανάκου. Δύο Ημιονικαί οδοί (η άνω και η κάτω), εκ του χωρίου αρχόμεναι, καταλήγουσιν επί της κοιλάδος ταύτης, εκείθεν δε η μεν πρώτη ακολουθεί προς την θέσιν Πέρα Κάμπος, ένθα οι αμπελώνες των κατοίκων του χωρίου, η δε δευτέρα προς τον προφήτην Ηλίαν. Η δευτέρα αύτη, η μεταξύ Λάκκας και προφήτου Ηλιού, σχηματίζει στενωπόν, καλουμένην Δερβέν-Φούρκαν ή Σταυροπυργάκι, πολύτιμον υπό τακτικήν έποψιν δια την άμυναν του τόπου.

Η στενωπός αύτη διχαζομένη επι του προφήτου Ηλιού αφ ενός μεν άγει προς την θέσιν Τσεσφίνα, αφ ετέρου δε διερχόμενος δια της βραχώδους και ανωμάλου θέσεως Στενοδιάβατα ενούται μετά της ημιονικής οδού Πέρα-Κάμπου. Νοτιοανατολικώς της Τσεσφίνας και εις απόστασιν ημισείας απ αυτής ώρας υπάρχει η θέσις Εμπροβίτσα, δι ής διέρχεται ατραπός ήτις καταλήγει επί του όρους Κουρκουτσίλι. Εκ Τσεσφίνης η εν λόγω ημιονική οδός καταλήγει εις Μπαρδουνοχώρια. Νοτιοδυτικώς του αντερείσματος, εφ ού κείται ο Πολυάραβος, ανοίγεται ετέρα κοιλάς ευρυτέρα της πρώτης και εύφορος, εις το άνω άκρον της οποίας υπάρχει βρύσις μετά θόλου και τριών μαρμαρίνων κρουνών. Ημιονικαί οδοί άγουσιν εκ του χωρίου προς άπαντα τα χωρία του Δήμου Μαλευρίου.

Ο Μιχάλης Δαβάκης (Μαθηματικός του Εθνικού Πανεπιστημίου, Μηχανικός του Ε.Μ.Π. και Αντισυνταγματάρχης εν αποστρατεία) στο μικρό βιβλίο του έκδοσης 1984 “Οικογένεια Δαβάκη - Ιστορική καταγωγή, πιθανή προέλευση” περιγράφει τη μορφολογία της περιοχής κατά τον 18ο αιώνα.

“Η περιοχή προ του 1770 που καθορίζεται απο τα χωριά Πολυάραβο, Σιδηρόκαστρο και Σκυφιάνικα, επικοινωνούσε με τα υπόλοιπα χαμηλά μέρη της Μάνης με πέντε κατσικόδρομους. Ο ένας ήταν ο ερχόμενος απο την Μηλιά (Δυτ. Μάνη). Ο άλλος απο τον Αγ. Νικόλαο Μελιτίνης, τον οποίο χρησιμοποίησε ο Ιμπραήμ για να καταλάβει την περιοχή και την υπόλοιπη Μάνη (1826). Ο τρίτος κατσικόδρομος, λίαν δύσβατος, άρχιζε απο τα Κονάκια, Τόμπρα, Σιδηρόκαστρο. Ο τέταρτος ο πολύ δύσβατος ερχόταν απο Πάνιτσα προς Σκαμνίστα, Σιδηρόκαστρο και ο πέμπτος ο χειρότερος όλων, απο Άνω Καρέα εις Σκυφιάνικα. Η περιοχή ομοιάζει μ’ αυτή της Μέσα Μάνης, με τη διαφορά οτι ενώ η Μάνη στερείται παντελώς ύδατος, εδώ αναβλύζουν μερικές πηγές με νερό αρκετό για το πότισμα ανθρώπων και ζώων. Οι κάτοικοι είναι υποχρεωμένοι να ασχολούνται μόνο με την κτηνοτροφία”.

Το χωριό

Σύμφωνα με τη περιγραφή του Πέτρου Καρακασώνη (1929) “ο Πολυάραβος κατά το 1821 αριθμούσε 60-80 σπίτια στα οποία κατοικούσαν οι οικογένειες του Βαρζακάκου, Στεφανάκου, Πλαγιαννάκου, Καρακασσώνη, Ξανθάκου, Δρίβα, Μανωλάκου, Ανδρεάκου, Κωστουλάκου, Ορφανάκου, Στρατηγάκου κ.λ.π. Τα σπίτια του χωριού, λόγω του πάχους των τοίχων και των υλικών δόμησης ήσαν πολύ στερεά και εκαλούντο πύργοι. Πολλοί απο αυτούς διέθεταν πάνω απο τη στέγη, επάλξεις. Τέτοιοι πύργοι ήσαν των:

Θεοδοσίου Ι. Πλαγιαννάκου, Πιέρρου Ξανθάκου, Γεωργάκη Ηλ. Στρατηγάκου ή Λιάκιου, Κωνσταντίνου Δρίβα ιερέως, Τζανέτου Π. Στρατηγάκου ή Ανδρεάκου, Δημητρίου Σπυράκου ή Ανδρεάκου, και Θωμά Στεφανάκου ή Βαβούλη. Αλλοι πύργοι διέθεταν τυφεκήθρες στις τέσσερις πλευρές του κτιρίου. Τέτοιοι ήταν των:

Αντωνίου Δ. Πλαγιαννάκου ή Ραζελάκου, Δημητράκη Μ. Πλαγιαννάκου ή Μιχαλάκου, Παναγιώτη Μ. Πλαγιαννάκου ή Μιχαλάκου, Γεωργάκη Ι. Πλαγιαννάκου, Γρηγορίου Η. Καρακασσώνη ή Λιουνάκου, Γεωργίου Η. Καρακασσώνη ή Λιουνάκου, Γεωργίιου Ι. Καρακασσώνη ή Μπατσούνη, Λεωνίδα Ι. Καρακασσώνη, Σπυρίδωνος Π. Καρακασσώνη, Γεωργίου Η. Ξανθάκου, Θεοδωρή Ξανθάκη, Βασιλάκου Δ. Στρατηγάκου, Αριστείδου Δρίβα, Γεωργάκη Μανωλάκου, Θεοφάνη Μανωλάκου, Ιωάννου Π. Μανωλάκου, Γεωργίου Βαρζακάκου, Ευστρατίου Βαρζακάκου, Παναγιώτη Βαρζακάκου ιερέως.

Οι στέγες των σπιτιών ήταν καλυμμένες απο πέτρινες πλάκες, διότι τα κεραμίδια πολλές φορές παρασυρόντουσαν απο τους ανέμους.

Σήμερα το χωριό έχει περίπου 35 σπίτια που είναι κτισμένα τα περισσότερα επάνω σε μεγάλους βράχους με τοίχους με μεγάλο πάχος. Δυστυχώς μόνο 10-15 μπορούν να επισκευαστούν, τα υπόλοιπα είναι μισογκρεμισμένα. Απο αυτά κανένα δεν κατοικείται. Στη βάση του λόφου, κοντά στη βρύση, κατοικεί μόνο ένα ζεύγος, Δριβάκου. Οι περισσότεροι Πολυαραβίτες επιθυμούν να επισκευάσουν τα σπίτια τους αλλά η ακαταλληλότητα και επικινδυνότητα του υπάρχοντος αμαξωτού δρόμου που και αυτός τερματίζει στη βρύση, ανεβάζει πολύ το κόστος μεταφοράς των υλικών για την επισκευή των σπιτιών.

Το χωριό έχει χαρακτηρισθεί παραδοσιακός οικισμός, με προεδρικό διάταγμα που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 594, τεύχος τέταρτο, της 13/11/1978. Ο Πολυάραβος περιβάλλεται απο ελατόφυτη περιοχή και φημίζεται για το εξαιρετικό του κλίμα. Πριν το 1940 ήταν τόπος παραθερισμού πάρα πολλών ατόμων, ιδιαίτερα αυτών που έπασχαν απο στηθικά νοσήματα, επειδή τότε δεν υπήρχαν αποτελεσματικά φάρμακα για την αντιμετώπισή τους. Έχει άφθονα και άριστης ποιότητας νερά. Καλλιεργούνται οπωροφόρα δέντρα όπως καρυδιές, μηλιές, βυσσινιές καθώς και πατάτες, ντομάτες, φασόλια κ.λ.π. Επίσης παράγονται και αρωματικά αφεψήματα, όπως τσάι, φασκόμηλο, ρίγανη, μέντα, μελισσόχορτο κ.λ.π.

Το Ηρώον

Στο Ανατολικό μέρος του προαυλίου της Παναγίας, είναι το Ηρώον του χωριού. Είναι μιά μεγάλη στήλη απο λευκό μάρμαρο επάνω σε βάθρο και στο επάνω μέρος της στήλης έχει τοποθετηθεί ένας τεράστιος αμφορέας. Θαυμάζει κανείς τον καλλιτέχνη που το έφτιαξε. Είναι για αυτούς που έπεσαν στη μάχη του Πολυάραβου. Απο το 1930 μέχρι το 1977 ήταν στο περιβολάκι Γυθείου.

Η Βρύση

Εκατό μέτρα πιο πάνω απο την εκκλησία της Παναγίας, στο δρόμο που πηγαίνει για το χωριό είναι η πιο ωραία βρύση που υπάρχει στο νομό Λακωνίας. Έχει θόλο (καμάρα) και τρεις μαρμάρινους κρουνούς (αυλούς) που τρέχουν άφθονο κρύο καθαρό και χωνευτικό νερό. Εκτός όμως απο ωραία είναι και ιστορική. Σε αυτή τη βρύση, η θρυλική Ελένη Αναειπόνυφη φόνευσε τον μοναδικό Αιγύπτιο στρατιώτη που κατόρθωσε να φθάσει εδώ. Για το γεγονός όμως αυτό γράφουμε σε άλλο σημείο του αφιερώματός μας.

Σύσταση και κάτοικοι

Το 1836 το επίσημο κράτος δημοσιεύει πίνακα Διοικήσεων και Υποδιοικήσεων κατά νομούς και οικισμούς. Στον πιο κάτω πίνακα αναγράφεται η επίσημη ονομασία όλων των κατοικημένων χώρων κατά την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους (ΦΕΚ 28/12/1836).

Από τότε που συστάθηκε το Ελληνικό κράτος, οι λειτουργήσαντες Δήμοι και το χρονικό διάστημα διοίκησης κάθε Δήμου, ήταν:

 

Δήμος Πολυαράβου, 1836-1840 με έδρα τον Πολυάραβο.

Ο Δήμος σχηματίσθηκε με το Β.Δ. της 9ης (21) Μαρτίου 1835, το οποίο δε δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΓΑΚ Οθ. αρχ. Υπ. Εσ. Φ. 122), ως Δήμος της επαρχίας Γυθείου. Κατατάχθηκε στη Γ τάξη, με πληθυσμό 1116 κατοίκους και έδρα τον Πολυάραβο. Ο Δημότης ονομάσθηκε Πολυαράβιος.

Στον Δήμο υπαγόντουσαν οι εξής οικισμοί:

Πολυτσάραβο, Σκυφιάνικα (315 κάτοικοι), Σκαμνίτσα (70), Κόπρενα (13), Σιδηρόκαστρο (300), Τόμπρα (43), Σκουφομύτη (30), Σολά (30), Λυγερέας (25), Παλοβά (100) Τρεις Νερόμυλοι (6).

Ο Δήμος διέθετε σφραγίδα κυκλική, χωρίς έμβλημα, με τις λέξεις “Δήμος Πολυαράβου”.

Δήμαρχος του Δήμου υπήρξε ο Ιωάννης Βασιλούνης απο τα Σολά (Λυγερέα)

 

Δήμος Μαλευρίου, 1840-1912 με έδρα την Πάνιτσα.

Ο Δήμος Μαλευρίου απετελείτο απο τους εξής οικισμούς.

Πάνιτσα, Σκουφομύτη, Σολά, Λυγερέα, Πολυάραβος, Αγ. Βασίλειος, Κόζια, Πηλάλα, Κονάκια, Σκαμνάκι, Μαραθέα, Σιδηρόκαστρο, Σκυφιάνικα, Παλοβά, Καρβελά, Λύμπερδο, Κουλούκα, Τόμπρα, Σκαμνίτσα, Μονή Αγ. Γεωργίου.

Η πληθυσμιακή εξέλιξη του Πολυαράβου, περιγράφεται μέσα απο διάφορα βιβλία και πηγές ως εξής:

Το 1618 κάτοικοι 184, 1698 = 191, 1813 = 305, 1829 = 176, 1844 = 198, 1853 = 189, 1879 = 212, 1896 = 180, 1920 = 164, 1928 = 181, 1940 = 211, 1951 = 132, 1961 = 106, 1971 = 14, 1981 = 6

Μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία για τον Πολυάραβο βρίσκουμε στον “Οδηγό της Ελλάδος¨ του Ι. Ιγγλέση που κυκλοφορούσε κάθε χρόνο στην Ελλάδα μέχρι το 1936.

Στον οδηγό του 1906 διαβάζουμε:

Πολυάραβος, κάτοικοι 212. Απόσταση απο Πανίτσης 40 λεπτά. Ιερέας Δρίβας Κωνσταντίνος. Οινοπωλεία Δρίβας Ι., Δρίβας Κ., Οικονομάκος Μ., Πλαγιαννάκος Α.

Σήμερα ο Πολυάραβος ανήκει στη Κοινότητα Σιδηροκάστρου που πρόεδρός της είναι ο Απόστολος Αποστολάκος. Ιερέας της ενορίας Πολυαράβου είναι ο Θεάκος Δημήτριος.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πολυαράβου απαρτίζεται απο τους Δήμιζα-Πλαγιαννάκου πρόεδρο, Πλαγιαννάκου Δωροθέα αντιπρόεδρο, Τζανάκο Αναστάσιο γενικό γραμματέα, Πλαγιαννάκο Γεώργιο ταμία, Πλαγιαννάκο Βασίλειο μέλος, Πλαγιαννάκου Σταυρούλα μέλος, και Δριβάκου-Ανδρεάκου Βικτωρία μέλος.

Μόνιμοι κάτοικοι υπάρχουν πολλοί λίγοι, που για “την τιμή των όπλων” τους αναφέρουμε:

Στον Πολυάραβο, Δριβάκος Σταύρος και Πίτσα Στο Μισοχώρι, Ξανθάκος Ιωάννης, Νίκη και παιδιά, Ανδρεάκος Γεώργιος, Δημήτριος, Βίκη και παιδιά, Μπουτσικάρης Δημήτρης, Βούλα και παιδιά, Δαμιανάκος Πέτρος, Αντωνία, και Δαμιανάκος Σταύρος, Κατερίνα και παιδιά.

Ο Πολιτιστικός και Μορφωτικός Σύλλογος Σιδηροκάστρου σε συνεργασία με τον δραστήριο Σύλλογο Πολυαράβου, τη κοινότητα Σιδηροκάστρου, τη Νομαρχία, την Ομοσπονδία Πολιτιστικής Ανάπτυξης Μαλευρίου και τους άλλους συλλόγους του Μαλευρίου και την αγωνιώδη προσπάθεια του φιλόλογου Δαμιανάκου Αριστομένη έχουν ως κύριο στόχο την λειτουργία του πνευματικού κέντρου Σιδηροκάστρου. Η ανάδειξη της σημασίας της μάχης του Πολυαράβου και η διάσωση του λαογραφικού υλικού της περιοχής με την παράλληλη προβολή τόσο των μνημείων της περιοχής όσο και των πνευματικών ανθρώπων που κατάγονται απο Πολυάραβο, Σιδηρόκαστρο και περιοχή Μαλευρίου, αποβλέπουν στη διατήρηση και στην ανάδειξη του θρησκευτικού, πνευματικού, φωτογραφικού και ιστορικού πλούτου της περιοχής.

Αίτημα όλων είναι η σύντομη λειτουργία του πνευματικού κέντρο Σιδηροκάστρου.

ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ

ΤΟ ΜΙΣΟΧΩΡΙ ΠΟΛΥΑΡΑΒΟΥ ΤΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΚΩΣΤΑ ΔΑΒΑΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ

Ο Μιχάλης Δαβάκης στο βιβλίο του “Οικογένεια Δαβάκη - Ιστορική καταγωγή, πιθανή προέλευση” αναφέρει ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες περί της οικογένειας Δαβάκη αλλά και άλλων οικογενειών. Αποσπάσματα απο το βιβλίο αυτό αναφέρουμε ευθύς αμέσως:

“... Η οικογένεια κατοικεί στη Μέσα Μάνη περί τους δύο αιώνες. Είναι γνωστή η ιστορία της απο το 1770 και εντεύθεν. Μέχρι της εποχής εκείνης κατοικούσε εις την ορεινή περιοχή του Ταϋγέτου, ΒΔ του Γυθείου, όπου σήμερα τα χωριά Πολυάραβος, Σιδηρόκαστρο και Σκυφιάνικα.......................... Ο οικισμός στον οποίο κατοικούσε η οικογένεια ονομάζετο Μεσοχώρι, ευρίσκετο δε 1.000 μέτρα νοτίως του σημερινού Πολυαράβου και αμέσως μετά τον μικρό σημερινό οικισμό Δαμιανιάνικα................ Η οικογένεια κατοικούσε εις τον ρηθέντα οικισμόν, έφερε δε το όνομα Κουράκλης, η οποία ήτο παλαιά και πολύανδρος οικογένεια κτηνοτροφική................ Σε μία επιδρομή των Τουρκοαλβανών εναντίον της Μάνης, οι κάτοικοι του Μεσοχωρίου φοβηθέντες, εγκατέλειψαν το χωρίο για να αποφύγουν τη σφαγή, όπως και ο Ντάβος ο Κουράκλης με τον αδελφό του το Βρεττό. Οι δύο αδελφοί συναποκομίζοντες όλη την κινητή τους περιουσία, ζώα και οικοσκευάς μαζί με τις οικογένειές τους περάσανε τα Σκυφιάνικα, τον Καρέα, Γέρμα, Σταυρό και προχώρησαν προς τη Μέσα Μάνη........ Με το χρόνο, τα ονόματα αυτά εξελίχθηκαν στα επώνυμα Δαβάκης και Βρεττάκος.

Το Μεσοχώρι όπου κατοικούσαν οι Κουράκληδες ήταν για την εποχή εκείνη μεγάλο χωριό αλλά και σπουδαία κτηνοτροφική μονάδα, των κατοίκων ασχολουμένων όλων στην κτηνοτροφία. Για τους λόγους τούτους, οι Φράγκοι καταλαβόντες και παραμείναντες στην Πελοπόννησο επί 100 περίπου έτη, εφρόντισαν να έχουν σχέσεις φιλίας με τους τσοπάνους του Μεσοχωρίου για να αποκομίζουν γάλα, τυρί και κρέας. Ήρθαν λοιπόν σε επαφή και δημιούργησαν φιλικές σχέσεις με αυτούς, δημιουργήσαντες κουμπαριές, ιδίως βαφτίσια αλλά και στεφανώματα. Εις τα νεοφώτιστα παιδιά έδιναν τα ονόματά τους ή προσφιλών τους προσώπων. Δια τούτο εδόθησαν τα ονόματα Ντάβος και Βρεττός. Ενα άλλο όνομα που είχαν δώσει ήταν Ντρίβας, Φράγκικο κι’ αυτό. Κατά την εγκατάλειψη του Μεσοχωρίου το 1770 λόγω της επιδρομής των Τουρκαλβανών απο τη περιοχή ο Ντρίβας με τους συγγενείς του εβγήκε απο την κρυψώνα του κι’ επειδή το Μεσοχώρι είχε καεί, εκτίσανε σπίτια σε γειτονικές περιοχές, όπως στα χωριά Πολυάραβος, Σιδηρόκαστρο, Λυγερέας.... Οι απόγονοι του Ντρίβα πήραν το όνομα Ντριβάκος (Δριβάκος) και μ’ αυτό ζουν σήμερα στις αναφερόμενες περιοχές....”

“... Και άλλοι κλάδοι της οικογένειας Κουράκλη μετώκησαν απο το Μεσοχώρι εις την Μέσα Μάνη, όπως οι Λεφατζήδες, οι Καντιριάνοι, οι Χασομενιάνοι, οι Ψιλοαρμενιάνοι κ.ά. Το όνομα Λεφατζής είναι τούρκικο. Η Κατάληξη -τζης σημαίνει εξάσκηση επαγγέλματος, όπως αραμπατζής, στραγαλατζής, μπογιατζής κ.λ.π. Λέφας σημαίνει κλέφτης των βουνών, δηλαδή οι Λεφατζήδες ανήκοντες στην οικογένεια Κουράκλη είχανε πάρει τα βουνά του Ταϋγέτου και επαγγέλονταν τους κλέφτες των ορέων....”

 

Ο ΓΙΑΤΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΑΡΑΒΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 1839

Ενα ενδιαφέρον γεγονός βρέθηκε κατά τύχη στα αρχεία αγωνιστών των Γενικών Αρχείων του Κράτους που περιγράφουμε ευθύς αμέσως.

Σε αίτηση του Γεωργίου Τζανάκου απο τα Σκυφιάνικα στις 17 Ιουλίου 1839 προς τον Δήμαρχο Πολυαράβου προκειμένου να απονεμηθεί και σε αυτόν αριστείο για τους αγώνες του εναντίον των κατακτητών, λέγει ότι καθ όσον χρόνο η επιτροπή δεχότανε αιτήσεις, αυτός ήτανε άρρωστος και δεν πρόλαβε να υποβάλει τη δική του.

Για το αληθές της αρρώστιάς του επικαλείται τη μαρτυρία του ιατρού του Δήμου Πολυαράβου του Ηλία Αποστολάκου, λέγοντας μάλιστα ότι αν χρειάζεται μπορεί ο γιατρός να το επιβεβαιώσει.

Ο Δήμος Πολυαράβου το 1839 είχε γιατρό. Σήμερα το 1997 όλη η περιοχή του τ. Δήμου Μαλευρίου έχει;

Καημένε Πολυάραβε
με τα κρύα νερά σου
που Τούρκος δεν επάτησε
σ’ αυτά τα χώματά σου
Ν’ ανοίξω τα χειλάκια μου
τραγούδια ν’ αραδιάσω
τις έμορφες απ’ τα ψηλά
να τις εκατεβάσω

Καταγράφηκε από τη Ναυσικά Ξανθάκου το 1944 που το άκουσε να το τραγουδάνε δύο ωραίες Πανιτσιώτισσες μαζεύοντας ελιές στη θέση Πολιάρα-Καμπινάρα.

                          


[ Πολυάραβος ] Η τριήμερη μάχη του Πολυαράβου ] Εκκλησίες Πολυαράβου ] Ηρωΐδα Αναειπόνυφη ] Μαλευριάνοι πολεμιστές Πολυαράβου ] Ονοματεπώνυμα Πολυαραβιτών ] Άγιος Δημήτριος Πλατάνου ] Κάποτε στο Μαλεύρι ] Οι Νέοι είναι το μέλλον του κόσμου ] Στον Άη Πέτρο ] Εκκλησίες τ. Δ. Μαλευρίου ] Μαλευριώτικα ] Τρίτος χρόνος κυκλοφορίας ] Συμπλήρωμα Ιστορίας Μαλευρίου ] Ζωντανή Ιστορία σε Φωτογραφίες ] Βιβλιοπαρουσίαση ]