Αρχική Ιστορία Δήμοι - Χωριά Ήθη - Έθιμα Μοιρολόγια Ποίηση Απόδημοι Αρχιτεκτονική
Εκκλησίες Κάστρα Ταΰγετος Χλωρίδα Πανίδα Σπήλαια Προϊόντα Άρωμα Μάνης
Δημιουργοί Απόψεις Εκδρομές Σύλλογοι Σύνδεσμοι Wallpaper Περιεχόμενα Βιβλιογραφία

 

Προηγούμενη

Επικοινωνία

Τσάτυρα για το δρόμο της Δυτικής Μέσα Μάνης

Του Παναγ. Δρακουλινάκου, δημοσιευμένο στην εφημερίδα «Φάρος της Λακωνίας», αρ.φ. 459/18.12.82

Η πρώτη ενέργεια δια τον δρόμο της Δυτικής Μέσα Μάνης έγινε από τον συνταγματάρχη αείμνηστο Θεόδωρο Νικολ. Σκυλακάκη, υπουργό Εσωτερικών εις την Εθνικήν Κυβέρνησιν του Ιωάννου Μεταξά, το έτος 1936. Τότε εχορηγήθησαν και οι πρώτες πιστώσεις δια να κατασκευασθεί αυτοκινητόδρομος και στην ξεχασμένη Δυτική Μέσα Μάνη.

Με τα χορηγηθέντα χρήματα έγινε η επέκταση του αυτοκινητόδρομου από την Αρεόπολι μέχρι το Πύργο - Διρού και η διάνοιξη μέχρι τη Μονή Παναγίας Φανερωμένης. Και η διάνοιξη δύο χιλιομέτρων από το Γερολιμένα μέχρι το ναό της Παναγίας των Κάτω Μπουλαριών προς την Κίττα. Το έτος 1939 κατόπιν ενεργειών του Κοινοτάρχου Κίττας ιατρού Πέτρου Γεωργ. Καραμανάκου, με προσωπική εργασία των κατοίκων Κίττας και των χωρίων Καλλονιών και Αγίου Ιωσήφ έγινε ένα κομμάτι ακόμη από την πλατεία του ναού του Προφήτη Ηλία μέχρι το Κερατσίδι προς Πύργον - Διρού. Επίσης το έτος 1950 που ήτο πάλι πρόεδρος της Κοινότητος Κίττας ο ιατρός Πέτρος Γ. Καραμανάκος με προσωπική εργασία των κατοίκων της Κίττας, Καλλονιών και Αγίου Ιωσήφ έγινε νέα διάνοιξη από τη πλατεία του Προφήτη Ηλία της Κίττας, μέχρι τη θέση Κορακούννια προς Γερολιμένα.

Από το έτος 1936, μέχρι το έτος 1950, πέρασαν 15 χρόνια χωρίς το Κράτος να δώσει ούτε δεκάρα δια τον δρόμον της Μέσα Μάνης.

Το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου του έτους 1950 ανεχώρησαν από την Αθήνα δια την Μάνην μία παρέα απόδημοι Κιττιάτες με προορισμό την Κίττα. Μέχρι την Αρεόπολι ταξίδεψαν με λεωφορείο και από εκεί μέχρι την Κίττα καβαλλάρηδες πάνω σε μουλάρια και γαϊδούρια. Αυτοί ήσαν: Νικ. Αλικάκος, διευθυντής της εφημερίδος «Φωνή της Λακωνίας», Παναγ. Δερτιλής, καθηγητής Πανεπιστημίου, Μιχ. Γρηγορακάκης, αρχίατρος Β.Ν., ο αδελφός του Νικ. Γρηγορακάκης, ναύαρχος Β.Ν., Λέλος Μαχαίρας, δικηγόρος, Ηλίας Γουργουρής, Οιίκον. έφορος, Λαμπρινός Κουζίγιαννης, σμήναρχος και Θεόδ. Σκυλακάκης, συνταγματάρχης εξάδελφος του υπουργού Θεοδώρου Σκυλακάκη.

Όλοι αυτοί έπειτα από δυο ήμερες, αφού είδαν την ομαλότητα του εδάφους και το συζήτησαν και στο καφενείο, μαζί των και ο πρόεδρος της Κοινότητος Κίττας Πέτρος Καραμανάκος σνεχώρησαν πάλι καβαλλάρηδες μέχρι την Αρεόπολη και από κει με το λεωφορείο δια την Σπάρτη προς συνάντησιν του Νομάρχου Λακωνίας κ. Δημητρίου Παλαιολόγου.

Άμα έφθασαν στη Σπάρτη πήραν στο τηλέφωνο τον Νομάρχη δια μίαν συνάντηση με τους τεχνικούς της Νομαρχίας δια να συζητήσουν μαζί των το ζήτημα του δρόμου της Μεσομάνης. Επειδή όμως ο διευθυντής κ. Γιαννακούλας πολιτικός μηχανικός, ηρνήθη με την δήλωσιν ότι είναι αδύνατη και πολυδάπανη η κατασκευή του δρόμου της Μάνης ο κ. Νομάρχης απήντησε αρνητικά.

Τότε απωλέσαντες την υπομονήν, επήγαν στη Νομαρχία και ενώπιον του Νομάρχου έγινε η συζήτηση του θέματος του δρόμου όπου οι τεχνικοί της Νομαρχίας παραδέχθηκαν ότι η κατασκευή του δρόμου είναι δυνατή και όχι πολυδάπανη.

Έτσι έγινε δυνατόν κατόπιν ενεργειών όλων των ανωτέρω και όλων των εκ Κίττας καταγόμενων και διαμενόντων εις Αθήνας και Πειραιά και εξ άλλων χωρίων της Μάνης να συνεχισθούν οι ενέργειες. Έγινε έρανος και με χρήματα του κράτους το τέλος του έτους 1952 είχε τελειώσει η διάνοιξις του δρόμου της Δυτικής Μέσα Μάνης από τον Πύργο - Δυρού μέχρι την Κίττα, το Γερολιμένα και μέχρι τα Άλικα.

Τέλος, ο εν λόγω δρόμος διαπλατύνθηκε, πισσοστρώθηκε και αποπερατώθη το έτος 1972.

Όταν η ανωτέρω επιτροπή γύρισε στην Κίττα ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Παναγιώτης Δερτιλής γαμβρός των Μιχαήλ και Νικολάου Γρηγορακάκη που τον φιλοξενούσαν, επιστρέφοντας νύκτα στο σπίτι των μέσα στο σκοτάδι σκόνταψε και έπεσε μέσα σε μεγάλο λάκκο βάθους 4 μέτρων. Ευτυχώς η κατσιγερολακούδα επειδή ήτο καλοκαίρι δεν είχε κατσίγερα του ελαιουργείου...

Το γεγονός αυτό ο τσαταρολόγος της Μέσα Μάνης Νικόλαος Β. Σαλπέας, γνωστός με το ψευδώνυμον Βούρβουλης1, κάτοικος του χωρίου Νόμια, εστέριωσε την παρακάτω τσάτυρα:

Ξεκίνησε Επιτροπή από Αθήνα και Περαία,
και ένας επίλεκτος γιατρός από την Καλλιθέα.
Θέλουν να δώσουνε ζωή πάλι στη Μέσα Μάνη,
που από κτήσεως ντουνιά ρόδα εκεί δε φτάνει.

Από την Σπάρτη πέρασαν να πάρουν το Νομάρχη,
που είναι ευυπόληπτος στης Μάνης τον κοσμάκη.
Έστειλαν τηλεφώνημα στον Πρόεδρο στην Κίττα,
πως φθάνει η Επιτροπή στας δώδεκα την νύχτα.

Η είδησις ήρθε αργά, δεν τόμαθε η Μάνη,
με άνθη και με λάβαρα υποδοχή να κάνει.
Έφθασε η Επιτροπή στις ένδεκα την νύχτα,
υποδοχή της έκαιαν η Νόμια και η Κίττα.

Αφού μας υπεσχέθησαν ο δρόμος πως θα γίνει,
κανένας με παράπονο στη Μάνη δε θα μείνει.
Αφού μας καληνύχτησαν πάνε να κοιμηθούνε,
η ώρα ήτανε αργά και να ξεκουραστούνε.

Ο Δερτιλής με το γιατρό, γαμπρός και κουνιάδος,
συζητούσανε και δυο για έργα της Ελλάδος.
Στου Βαγιακάκο έστριψαν σ' ένα στενό σοκάκι,
για να πάνε συντομότερα στου Γρηγορακάκη.

Απόξω στο κατάστημα είναι ένα πηγάδι,
που πέφτει ο κατσίγαρος που βγαίνει από το λάδι.
Μπρατάκος ονομάζεται και ο ιδιοκτήτης,
ήτανε ανθυπασπιστής και του Παυλάκου χτίστης.

Προ ημερών ο κύριος το είχε καθαρίσει,
γιατί από ακάθαρτα νερά είχε γεμίσει.
Στην Κίττα εβασίλευε ένα βαθύ σκοτάδι,
που έπεσε ο Δερτιλής μες το βαθύ πηγάδι.

Μα ο κουνιάδος γιατρός ζαλίζεται τα χάνει,
και από την τρομάρα του δεν ξέρει τι να κάνει.
Γαμπρούλη μου τι έπαθες αρχίζει να φωνάζει,
βοήθεια βρε χωριανοί κλαίει κι' αναστενάζει.

Ο Δερτιλής του φώναξε γιατρέ να ησυχάσεις,
μόνο ένα σχοινί χονδρό σύντομα να κρεμάσεις.
Γιατρέ μου δεν εκτύπησα, έχασα τα γυαλιά μου,
θα κάνω τηλεγράφημα εις την νοικοκυρά μου.

Να στείλει πιο καλύτερα για να κυκλοφορήσω,
της τύχης ήτανε γραφτό κουνιάδε μου να ζήσω.
Η Κίττα αναστατώθηκε το θρυλικό το βράδυ,
όλοι με σκάλες με σχοινιά πηγαίνουν στο πηγάδι.

Το Δερτιλή εβγάλανε σαν το κουβά απ’ τη στέρνα,
λίγο τα ρούχα του παιδιά ήτανε λερωμένα.
Ήτανε ένα κούτσουρο στη μέση στο πηγάδι,
που μέρα αν πέσει άνθρωπος θα πάει για τον Άδη.

Η Παναγία του χωριού τον είχε βοηθήσει,
από του Χάρου το σπαθί ο Δερτιλής να ζήσει.
Πρέπει να κάνει εορτή δια τη σωτηρία,
και να θυμάται πάντοτε αυτή την εκστρατεία.

Το όνομά του αθάνατο και ξακουστό θα γίνει,
του Δερτιλή μας του γαμβρού ατή Μάνη θε να μείνει.
Έχει γυναίκα εκλεκτή, ό,τι σκεφθεί το κάνει,
γιατί είναι η καλύτερη σ’ όλη τη Μέσα Μάνη.
Εμείς θα τηνέ βγάλωμε στη Μάνη Βουλευτίνα,
το θεωρούμε για τιμή και όχι στην Αθήνα.

Παραπομπή
1. Το παρωνύμιον «Βούρβουλης», το είχε ως τιμητικόν, διότι τον είχε βαπτίσει ο αλευροβιομήχανος Πειραιώς, Βούρβουλης.


Ηρώων 1 ] Παιδιών ] Ηρώων 2 ] Παναγιά Γιάτρισσα ] Νικηφόρος Βρεττάκος ] Γιάννης Ρίτσος ] Μιχάλης Μπατσινίλας ] Νίκος Χριστοδουλάκος ] Δημοτικά ] Πάνος Γουνελάς ] Σταύρος  Μπόφος ] Μαργαρίτα Καρλαύτη ] Προσευχή ] Η Μανιάτισσα ] [ Τσάτυρα Α' ] Τσάτυρα Β' ]