Κεντρική Σελίδα
Προηγούμενη

Δήμαρχος Γυθείου κ Πέτρος Τζωρτζάκης

Η διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Τα προβλήματα και η αναπτυξιακή πολιτική για την Μάνη.

Ιδιαίτερη πατρίδα και Ελληνισμός.

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να χαιρετήσω την ευγενή πρωτοβουλία

    της Πανελλήνιας Ένωσης Γυναικών Μάνης,
    του Δήμου Πειραιά
    και των Υπουργείων:
     

        Οικονομίας και Οικονομικών
        Εθνικής Άμυνας,
        Εξωτερικών την (ΓΓ Απόδημου Ελληνισμού)

για αυτήν την τόσο σημαντική πρωτοβουλία, αυτήν της Οργάνωσης του 2ου Μανιάτικου Συνεδρίου που έχω την τιμή να μετέχω.

    Σεβασμιώτατε
    Κυρίες και Κύριοι Υπουργοί
    Κυρίες και κύριοι Βουλευτές
    Κυρία Περιφερειάρχη
    Κύριε Νομάρχα
    Κύριοι Δήμαρχοι
    κ.κ. Πρόεδροι και εκπρόσωποι όλων των συμμετεχόντων φορέων
    αγαπητές φίλες,
    αγαπητοί φίλοι,

Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή εισαγωγή στον όρο πολιτιστική κληρονομιά, όρο που σήμερα καλούμαστε να προβληματιστούμε συνδέοντάς τον με την αναπτυξιακή πολιτική της ιδιαίτερης πατρίδας μας, της Μάνης.

Με απλά λόγια θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι:
Πολιτιστική κληρονομιά είναι όλες οι στιγμές της ζωής,
όχι μόνο εκείνες που συνδέονται αναγκαστικά με την «κουλτούρα της ομορφιάς» και κάποιων αισθητικών επιλογών, αλλά και εκείνες που συνδέονται με την «κουλτούρα του χρησίμου»,
όχι μόνο εκείνες που ανήκουν στο μακρινό παρελθόν αλλά και εκείνες που ανήκουν σ' ένα παρελθόν που μακρινό ή κοντινό είναι μέσα μας.

Πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μόνο αντικείμενα προς διατήρηση και μουσειοποίηση, αλλά ιστορικές πορείες μέσα στις οποίες δρουν συγκροτημένα συστήματα αξιών

"Η πολιτιστική μας κληρονομιά - έλεγε η αείμνηστη Μελίνα - είναι ταυτόχρονα η ‘’ευτυχία και η δυστυχία της χώρας μας’’.

Ευτυχία γιατί μας προσφέρει την μοναδικότητα του ελληνικού πολιτισμού, τη βαριά βιομηχανία μας, τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας μας στο εξωτερικό.

Δυστυχία γιατί για να αποδείξουμε το σεβασμό μας σε αυτό τον πολιτισμό, απαιτείται πολλή δουλειά και κυρίως τεράστια ποσά, πολλαπλάσια απ' όσα είναι δυνατό να διατεθούν από μια χώρα σαν την Ελλάδα.

Αν κατά μία έννοια, η εξέλιξη της ανθρώπινης ζωής στο χώρο και στο χρόνο είναι πολιτισμός, όλα τα μνημεία δημιουργίας της ανθρώπινης δραστηριότητας όλων των εποχών, είναι: τα ίχνη, οι μαρτυρίες, τα βήματα της εξελικτικής πορείας στο χρόνο, είναι οι πολιτιστικοί μας πόροι, είναι η κουλτούρα μας, ο πολιτισμός μας και γενικότερα η πολιτιστική μας κληρονομιά. Η πολιτιστική μας κληρονομιά στην υλική και άυλή της μορφή.

Άρα λοιπόν στον όρο πολιτιστική κληρονομιά περιλαμβάνονται: Μνημεία, δηλαδή ‘’πράγματα’’ που άπτονται της μνήμης ή που τα έχουμε εμείς και άλλοι στην μνήμη, προϊόντα κάθε είδους δημιουργίας της τέχνης, δηλαδή της γλυπτικής, της ζωγραφικής, της αρχιτεκτονικής, του θεάτρου, της μουσικής, του χορού, της ποίησης, της λογοτεχνίας κλπ. Αυτό θα το αποκαλέσουμε υλική πολιτιστική κληρονομιά.

Εκτός όμως όλων αυτών των παραπάνω χειροπιαστών έργων των ανθρώπων στην πορεία τους στον τόπο και στον χρόνο, υπάρχουν και επιτεύγματα άυλης μορφής όπως είναι η σκέψη (πχ η φιλοσοφική, η επιστημονική,), όπως είναι η προφορική παράδοση όπως είναι τα άγραφα ήθη και έθιμα μιας περιοχής και γενικά όλα αυτά που προκύπτουν από την καθημερινότητα των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Αυτό θα το αποκαλέσουμε άυλη πολιτιστική κληρονομιά.

Όλα τα «μνημεία» λοιπόν με την υλική τους ή την άυλη μορφή τους, με την έννοια αυτή αποτελούν ένα ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο με τον τόπο και το χρόνο, με τον άνθρωπο, με το περιβάλλον του , την κουλτούρα του, την ιστορία του, τον πολιτισμό του.

Όλα τα ίχνη αυτού του πολιτισμού, αυτού του τρόπου ζωής, αυτής της κουλτούρας είναι από μόνα τους, τεκμήρια μοναδικά και ανεπανάληπτα, αποτελούν τη φυσική και πολιτισμική κληρονομιά ενός τόπου, μιας περιοχής, μιας χώρας, ενός λαού.

Μιλάμε λοιπόν για όλα εκείνα τα ιδιαίτερα στοιχεία που διαφοροποιούν μια περιοχή από κάποια άλλη που ταυτόχρονα όμως και χαρακτηρίζουν και καθορίζουν την ταυτότητά της.

Μιλάμε λοιπόν για μια μικρή πατρίδα μια περιοχή που έχει μια συνεχή παρουσία στο ιστορικό γίγνεσθαι και τη διαχρονική πορεία της ελληνικής ιστορίας.

Ναι μιλάμε για την βαριά βιομηχανία της Μάνης, μιλάμε για την πλούσια πολιτιστική της κληρονομιά.

Η διαφύλαξη, η διατήρηση και η ανάδειξη των υλικών και των άυλών της αξιών και αρχών που εγγράφονται, στον ευαίσθητο και ευάλωτο πολιτιστικό της χώρο, είναι ευθύνη και φροντίδα όχι μόνο της Πολιτείας αλλά όλων των μελών της κοινωνίας της.

Η γενική διατύπωση προγραμμάτων ή πρωτοβουλιών ανάδειξης των πολιτιστικών πόρων δηλ. όλων των μνημείων της περιοχής μας είναι ένα εξειδικευμένο επίπονο, επιστημονικά πολυσύνθετο εγχείρημα που ταυτόχρονα περιέχει κοινωνικούς και υψηλού επιπέδου πολιτιστικούς και τουριστικούς στόχους.

Σ’ αυτό το σημείο, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας όλες τις αμφίδρομες επιδράσεις, είτε θετικές είτε αρνητικές, που περικλείουν οι δύο έννοιες που αφορούν τον πολιτισμό ή καλύτερα την πολιτισμική μας κληρονομιά με τον τουρισμό ή τις τουριστικές δραστηριότητες.

Άρα λοιπόν, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η οικονομική και κοινωνική διάσταση αυτού του δίπτυχου που πλέον, είτε το επιθυμούμε είτε όχι, συμβαδίζει.

Μιλάμε πάντά για το δίπτυχο της πολιτιστικής κληρονομιάς και του τουρισμού, δίπτυχο θετικό και συνάμα αρνητικό κάποιες φορές.

Πιστεύω ότι εδώ είναι το θέμα. Δηλαδή, κατά πόσο και ως που θα πρέπει να εξισορροπηθούν αυτές οι δύο τάσεις.

- Τι θα σήμαινε για τον τόπο, για την ποιότητα της ζωής μας, η καταστροφή της μανιάτικης πολιτιστικής κληρονομιάς μας; Αντίθετα, τι θα σήμαινε η διατήρηση και η ανάδειξή της;

- Τι θα σήμαινε για την αναπτυξιακή δυναμική της Μάνης, η αξιοποίηση της πολιτιστικής της κληρονομιάς;

- Τι τόσο απλά θα σήμαινε για την εικόνα της Μάνης μας η εθνική ή η διεθνής προβολή μιας επιτυχημένης τοπικής πολιτιστικής εκδήλωσης;

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι αυτό που όλοι έχουμε και κουβαλάμε μέσα μας, είναι η συλλογική μνήμη που κληρονομήσαμε, οι αρχές και οι αξίες που διέπουν την καθημερινή μας ζωή.

Επομένως, η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι στατική έννοια. Δεν σταματά σ’ αυτό που κληρονομήσαμε από το παρελθόν. Εμπλουτίζεται, εξελίσσεται και αλλάζει διαρκώς. Εμπεριέχει όλα όσα μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Είναι το σύνολο του τρόπου της ζωής μας, είναι η κουλτούρα μας: «η μανιάτικη»: Ο τρόπος που μιλάμε, ο βαθμός που σεβόμαστε το περιβάλλον, ο τρόπος που συζητάμε, οι αντιλήψεις που έχουμε, η συμπεριφορά μας απέναντι στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Είναι ο ιδιαίτερος χαρακτήρας και ο συνεκτικός ιστός της μανιάτικης κοινωνίας μας.

Η τοπική μας πολιτιστική κληρονομιά θα πρέπει να είναι εφαλτήριο για άλματα ποιότητας και δημιουργίας στο μέλλον.

Θα πρέπει να είναι έμπνευση και αισιοδοξία, δύναμη και αυτοπεποίθηση. Είναι το μεγάλο μας τοπικό αυξανόμενο κεφάλαιο, η μεγάλη μας δύναμη.

Η μανιάτικη πολιτιστική μας κληρονομιά είναι ‘’κεφάλαιο αναπτυξιακής δυναμικής’’ που πρέπει άμεσα να επενδύεται ή καλύτερα αν θέλετε, να επενδυθεί με τον καλύτερο και πιο προσοδοφόρο τρόπο.

Και αυτό πρέπει να πραγματοποιείται, γιατί;

      Γιατί αφορά την κοινωνική, την οικονομική και την τουριστική ανάπτυξη της Μάνης.
      Γιατί αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις, την ποιότητα της ζωής μας, το σημείο αναφοράς μας σε σχέση με τον κόσμο, το μέλλον των παιδιών μας, το μέλλον της τοπικής κοινωνία μας.

Και όλα αυτά γιατί η πολιτιστική κληρονομιά είναι αυτή που μας ενώνει, είναι η δύναμη που εγγυάται τη συνοχή και την ανάπτυξη της τοπικής μας κοινωνίας.

Κανείς δεν θα πρέπει να αρνηθεί λοιπόν, ότι είναι αναγκαίο να καταβληθεί αναπτυξιακή προσπάθεια για τον τουρισμό, και προστατευτική για την πολιτιστική μας κληρονομιά , έτσι ώστε το ένα να μην αναιρεί το άλλο και παράλληλα η σχέση που υπάρχει στο δίπτυχο να μην μετατρέπεται σε βάναυση σχέση απόλυτης κατανάλωσης.

Τις παραπάνω αντιλήψεις, πιστεύω ότι θα πρέπει να εφαρμόσει στη πράξη ένα πρόγραμμα “Ανάδειξης όλης της Μάνης’’ δηλ της ιστορικής και παραδοσιακής Μάνης, που έμφαση θα δίνει στους εξής άξονες:

    στο φυσικό της περιβάλλον, διότι έχει σημαντικούς φυσικούς πόρους όπως για παράδειγμα το φαράγγι του Βυρού ή το όρος Σαγγιάς - καταγεγραμμένες περιοχές από το πρόγραμμα ‘’NATURA 2000’’, τις θαυμάσιες παραλίες της όπως: του Μαυροβουνίου, στο Βαθύ, του Αγερανού, του Σκουταρίου, της Καλογριάς κλπ

    στο μοναδικό της δομημένο περιβάλλον από παραδοσιακής και αρχιτεκτονικής άποψης. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τις απαράμιλλης ομορφιάς: πυργοκατοικίες, πύργους, μανιάτικά χωριά, τις αμέτρητες μοναδικές εκκλησίες και ξωκλήσια με τοιχογραφίες και αρχιτεκτονική ντόπιας τεχνοτροπίας σ΄ όλο το Δήμο Γυθείου και την ευρύτερη περιοχή της Μάνης.

    στο ανθρωπογενές της περιβάλλον. Μέσα από την αναφορά στο πλούσιο παρελθόν αλλά και το παρόν του τόπου μας μπορεί να συνειδητοποιήσει κανείς, το βάρος της ιστορίας, τα πάθη, τους γδικιωμούς, τα μοιρολόγια, τα επιτεύγματα, τις θυσίες των ανθρώπων αυτής της γης για την ελευθερία, μέσα σε μια γη λίγων τετραγωνικών στρεμμάτων, σ’ όλες τις φάσεις της ιστορίας μας.

Ο Πλούτος και η πολυμορφία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη βιώσιμου τουρισμού και στην ενίσχυση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων και υπηρεσιών.

Μέσα λοιπόν απ’ αυτό το πρόγραμμα θα στοχεύεται:

    η βελτίωση των υποδομών, η αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών και εξυπηρετήσεων τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών, - είτε ως μεμονωμένων ατόμων, είτε κοινωνικών ομάδων-, ατόμων με ειδικές ανάγκες, ερευνητών και ειδικών επιστημόνων.

Εδώ μου δίνεται η ευκαιρία, αν και δεν είναι το θέμα συζήτησης μας, να θίξω, κάνοντας μια μικρή παρένθεση, για την έλλειψη βασικών υποδομών και το ρόλο τους στην ανάπτυξη του Δήμου Γυθείου. Σας καταθέτω εν τάχει τα εξής:

Η επάρκεια και καταλληλότητα έργων υποδομής είναι απαραίτητο στοιχείο και προϋπόθεση για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση οποιουδήποτε προγράμματος ανάπτυξης.

Εκτός της ασφαλούς πρόσβασης και διαμονής των επισκεπτών, η κάλυψη βασικών αναγκών με έργα υποδομής διευκολύνει την παραμονή των κατοίκων στη περιοχή, την καθιστά ευχάριστη και ασφαλή.

Επίσης ενθαρρύνει και άλλους να επιστρέψουν στις εστίες τους που έχουν εγκαταλείψει και αυξάνει την απόδοση των όποιων επενδυτικών σχεδίων.

Βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη τουριστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη του Δήμου Γυθείου και εν γένει της Μάνης, μιας και το Γύθειο αποτελεί την είσοδο στην Λακωνική Μάνη είναι:

Πρώτον: Κατασκευή Βιολογικού Καθαρισμού. Θεωρείται επιβεβλημένη. Η Δνση Δ6 του ΥΠΕΧΩΔΕ μας απέστειλε έγγραφο με το οποίο ζητούσε να αναλάβει το ρόλο της δημοπρατούσας και προϊσταμένης αρχής του έργου: «Αποχετευτικά έργα πόλης Γυθείου». Το Δημοτικό Συμβούλιο Γυθείου, κατόπιν εισηγήσεώς μου, απεφάσισε να εκχωρηθεί αυτή η αρμοδιότητα στο ΥΠΕΧΩΔΕ σε συνεργασία με τον Δήμο. Μ’ αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η υλοποίηση του έργου.

Δεύτερον: Διαχείριση Απορριμμάτων. Ο Δήμος μας προσπαθώντας να επιλύσει το επί εικοσαετίας και πλέον αυτό πρόβλημα., προέβη στη σύνταξή όλων των απαιτούμενων μελετών για την καταλληλότητα του «χώρου προσωρινής αποθήκευσης απορριμμάτων» στη θέση «Φτερέας». Στις 24 Οκτωβρίου λοιπόν θα δημοπρατηθεί η κατασκευή της οδού πρόσβασης στο χώρο, ως πρώτο βήμα. Εδώ θα ήθελα να ευχαριστήσω τις βουλευτικές, περιφερειακές, νομαρχιακές και δημοτικές αρχές του τόπου για την συμπαράστασή και την συμβολή τους στη διαχείριση των απορριμμάτων του Δήμου. Επίσης τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ Γεώργιο Σουφλιά για την αμέριστη συμπαράστασή του και χρηματοδότηση της κατασκευής του έργου: της οδού πρόσβασης στον Φτερέα.

Τρίτον Άρση της απομόνωσης, με τη βελτίωση της επικοινωνίας του Δήμου με τα πλησιέστερα οικιστικά κέντρα (Σπάρτη, Σκάλα, Αρεόπολη, Καλαμάτα) και επίσης με τη διανομαρχιακή και με τη διαπεριφερειακή διασύνδεση του Δήμου με το μητροπολιτικό κέντρο Αθήνας-Πειραιά..

Τέταρτον: Αξιοποίηση του λιμένα Γυθείου με τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών διασύνδεσης του με την Κρήτη τα Κύθηρα, την Νεάπολη και την Καλαμάτα.

Πέμπτον Για όλα τα ανωτέρω προβλήματα εντιμότατοι

Μέσα λοιπόν απ’ αυτό το πρόγραμμα θα στοχεύεται:

    η λειτουργική και αντιληπτική ένταξη της μανιάτικης πολιτιστικής κληρονομιάς είτε στον άμεσα γειτνιάζοντα με αυτόν φυσικό χώρο, είτε σε σχέση με την αλληλεπίδρασή του με το δομημένο περιβάλλον.

Μέσα λοιπόν απ’ αυτό το πρόγραμμα θα στοχεύεται:

    Η παρουσίαση των ιστορικών τεχνικών και καλλιτεχνικών αξιών όλων των μνημείων της μανιάτικης πολιτιστικής κληρονομιάς, ώστε να γίνει προσιτή οικεία, αβίαστα αποδεκτή και κατανοητή στον επισκέπτη.

Μέσα λοιπόν απ’ αυτό το πρόγραμμα θα στοχεύεται:

    Η προώθηση της δυναμικής ανάπλασης των σημαντικών μνημείων σε πρώτη φάση με προγράμματα και δράσεις κοινωνικής συμμετοχής σε επίπεδο τοπικών, περιφερειακών και εθνικών προγραμμάτων πολιτιστικής δραστηριότητας και τέλος

Μέσα λοιπόν απ’ αυτό το πρόγραμμα θα στοχεύεται:

    Η αντιστροφή της αντίληψης που θέλει το μνημείο και τον αρχαιολογικό χώρο να συνδέεται με μουσειακού τύπου λειτουργία αποκομμένη από τη σύγχρονη ζωή και την κοινωνική συμμετοχή.

Εκτός των άλλων θα πρέπει να προκύπτουν από επιμέρους μελέτες τρόποι διασφάλισης της επισκεψιμότητας, της λειτουργικότητας, πορείες περιήγησης, υποδομή και εξυπηρέτηση, η επανάχρηση χώρων για πολιτιστικές εκδηλώσεις, ο μνημειακός φωτισμός, η αναστήλωση και ο εξωραισμός των σημαντικών μας μνημείων.

Θα πρέπει να αποκατασταθούν τα φυσικά μονοπάτια της Μάνης και να συνδεθούν με το Ε4 - το Ευρωπαϊκό μονοπάτι μεγάλων διαδρομών που διασχίζει όλη την Μάνη πριν καταλήξει στο νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ευρώπης δηλ. στο Ταίναρο.

Θα πρέπει να κατασκευασθούν χώροι υποδοχής και ενημέρωσης των επισκεπτών επανδρωμένες με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό.

Να κατασκευασθούν Πολιτιστικά κέντρα με εκθεσιακούς χώρους και αίθουσες πολλαπλών χρήσεων στα μεγάλα μνημειακά και φυσικά σύνολα.

Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πακέτο προβολής της Μάνης που θα περιλαμβάνει πχ: πολύγλωσσες εκδόσεις, αναλυτικούς χάρτες, αλλά και προϊόντα ηλεκτρονικής μορφής για κάθε Δήμο της Μάνης αλλά και για όλη την Μάνη.

Θα πρέπει να σηματοδοτηθούν όλα τα μνημεία της Μάνης με ειδικές πινακίδες σήμανσης.

Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα δίκτυο ειδικών φυσικών και πολιτιστικών διαδρομών με υποστήριξη τόσο από έντυπο υλικό και ηλεκτρονικό όσο και με τη χρήση νέων διαδραστικών τεχνολογιών.

Απαιτείται λοιπόν η ανάπτυξη νέων εναλλακτικών μορφών τουρισμού, με έμφαση στην ήπια διαχείριση του μοναδικού πολιτιστικού κεφαλαίου της περιοχής.

Και αυτό, διότι δύο βασικοί κίνδυνοι υπάρχουν για την πολιτιστική κληρονομιά, που είναι: η αστικοποίηση, με τις μεγάλες πόλεις που καταστρέφουν τις καταγεγραμμένες μνήμες και ο μαζικός τουρισμός, ο οποίος συνήθως εξαφανίζει το κομμάτι του πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Θεός, η μητέρα φύση και οι πρόγονοί μας, βοήθησαν όσο μπορούσαν, για να ζήσουμε μέχρι σήμερα από το τουρισμό. Ο ήλιος, η θάλασσα, οι παραλίες, τα αρχαία, η ιστορία, έφεραν από μόνα τους το τουρισμό.

Έφτασε μάλλον και η σειρά μας να κάνουμε κάτι. Να δημιουργήσουμε νέες μορφές τουρισμού στη Μάνη. Να προωθήσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά με σεβασμό, ΧΩΡΙΣ όμως να εγκαταλειφθεί εντελώς το παραδοσιακό προϊόν «τουρισμός θερινών διακοπών». Ο τουρισμός διακοπών όμως (ήλιος – θάλασσα) δεν είναι αρκετός από μόνος του να αναπτύξει περαιτέρω την περιοχή μας.

Αυτό μπορεί να γίνει με την προσφορά και άλλων εναλλακτικών μορφών τουρισμού όπως:

    ο Συνεδριακός ο Ιστιοπλοϊκός, ο Θρησκευτικός, ο Φυσιολατρικός, ο Περιπατητικός, κλπ.

Μπορεί να γίνει επίσης:

    Με την αξιοποίηση του τουρισμού του Σαββατοκύριακου.

    Με την προώθηση της εύκολης πρόσβασης του υποψήφιου επισκέπτη σε αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης, σχετικά με το τουρισμό στην Μάνη

    Με την υλοποίηση Μελετών για το είδος και το μέγεθος της επιθυμητής τουριστικής ανάπτυξης κάθε περιοχής.

    Με την προώθηση συνεργασιών μεταξύ διαφορετικών τουριστικών επιχειρήσεων, με σκοπό τη προώθηση «ειδικών» πακέτων διακοπών, π.χ., μανιάτικης γευσιγνωσίας, οικοτουρισμού, κλπ.

    Με την προβολή της ευαισθησίας μας στη προστασία της φύσης και του τοπίου. Χιλιάδες οικολογικές οργανώσεις και ανεξάρτητοι οικολόγοι σε όλο τον κόσμο, θα γίνουν πιθανοί πελάτες μας.

    Με την μέριμνα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Αν μη τι άλλο, είναι μια μεγάλη κατηγορία πελατών που δεν μπορούν να μας επισκεφθούν.

Πιστεύω ότι η Μάνη με την προσπάθεια όλων μας έχει τη δυνατότητα, αλλά και το χρέος να αντιμετωπίσει συστηματικά τον τουρισμό με διάθεση πολιτισμική, όχι ως υποκατάστατο του μαζικού τουρισμού, αλλά ως πρόκληση για ανάπτυξη και προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Απαιτείται λοιπόν σχεδιασμός κοινής τουριστικής πολιτικής, βασισμένης, στην μοναδική ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Μάνης, με την προώθηση της Μάνης ως περιοχή προορισμού, για εναλλακτικές και βιώσιμες μορφές τουρισμού (πολιτιστικού, συνεδριακού, αθλητικού, θαλάσσιου).

Η προστασία και ανάδειξη των μνημείων του τόπου μας η οποία, εκτός των άλλων υπαγορεύεται από τη φυσική και ηθική υποχρέωση και την αγάπη μας γι' αυτόν, αποτελεί την προσπάθειά μας, θα έλεγα το μανιάτικο πάθος μας, να δουλέψουμε για το παρόν και το μέλλον της Μάνης μας.


[κα Μαντουβάλου] [κ. Σκανδαλάκης] [κ. Φούρκας] [κ. Ανδρεάκος] [κ. Τσιριγώτης] [κ. Τζωρτζάκης] [κ. Μαραμπέας] [κ. Μπασάκος]