Φίλες και φίλοι,

Δεν κρύβω τη χαρά μου που βρίσκομαι εδώ μαζί σας σήμερα. Την τελευταία εβδομάδα βρισκόμουν στην εαρινή σύνοδο της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στο ΝΑΤΟ που έλαβε χώρα στο Βίλνιους της Λιθουανίας, πολύ βόρεια στη Βαλτική.

Για μια εβδομάδα συμμετείχα στις συσκέψεις, μια γυναίκα ανάμεσα σε τόσους πολλούς άντρες. Διότι σήμερα, ελάχιστες γυναίκες συμμετέχουν στην πολιτική ζωή των περισσότερων Ευρωπαϊκών κρατών και ακόμα λιγότερες σε διεθνείς οργανισμούς που έχουν μάλιστα να κάνουν με θέματα άμυνας και ασφάλειας.

Θα μου πείτε τι σχέση έχει αυτό με τις γυναίκες της Μάνης γιατί σε αυτές θα αναφερθώ σήμερα. Οι γυναίκες για να εξελιχθούν, για να αλλάξει πραγματικά η ποιότητα ζωής τους πρέπει να εκμεταλλευθούν τα σοβαρά πλεονεκτήματα της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών.

Οι γυναίκες, είτε θέλουμε να το παραδεχθούμε είτε όχι, έχουν επωφεληθεί από την αστικοποίηση του πληθυσμού και τη δημιουργία των μεγάλων πόλεων. Τους δόθηκαν ευκαιρίες να αποκτήσουν μεγαλύτερη μόρφωση και να αναζητήσουν επαγγελματικές διεξόδους. Παρόλο αυτά, σήμερα οι γυναίκες δεν έχουν κατακτήσει την πραγματική ισότητα. Πληρώνονται λιγότερο από τους άντρες για την ίδια δουλειά και δεν έχουν ακόμα καταφέρει ενώ εκπροσωπούν περισσότερο από το 50% του πληθυσμού να διεισδύσουν ικανοποιητικά στα πιο υψηλά κλιμάκια των επιχειρήσεων και της πολιτικής.

Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή οι νέες τεχνολογίες μπορούν να ανοίξουν δρόμους σε αυτούς που θέλουν να εργαστούν αλλά αναζητούν μερική απασχόληση και αποκέντρωση. Οι τηλεπικοινωνίες και το διαδίκτυο μπορούν να μας εξασφαλίσουν συμμετοχή χωρίς την αναγκαστική φυσική μας παρουσία. Με το διαδίκτυο γίνεται εμπόριο, προσφέρονται υπηρεσίες, συλλέγονται πληροφορίες, γίνονται επενδύσεις. Μια νέα εποχή έχει ανατείλει. Βρισκόμαστε στην ανατολή αλλά ο ήλιος δεν σταματά προχωρά για να κάνει τον κύκλο του.

Δεν έχω πολύ χρόνο. Για αυτό θα σας εκθέσω τις ιδέες μου για το πώς μπορούμε – με τη βοήθεια της πολιτείας – αλλά και με μια ξεκάθαρη στόχευση να πετύχουμε αυτό που θέλουμε.

Τολμώ να πω πως δύο είναι οι επιθυμίες μας για τη Μανιάτισσα γυναίκα.

Η πρώτη είναι η γυναίκα Μανιάτισσα να έχει ευκαιρίες, να πετύχει σε όποιο ρόλο διαλέξει η ίδια και να κρατήσει ζωντανή την περηφάνια της παράδοσης και της καταγωγής της.

Η δεύτερη ευχή θα ήταν η γυναίκα Μανιάτισσα να τα κατάφερνε όλα αυτά αλλά να διατηρούσε για βάση της τη Μάνη.

Στη Μεσσηνία και τη Λακωνία η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Οι κάτοικοι φεύγουν από τα χωριά και περισσότερο και από τους άντρες πρώτες στη μετανάστευση είναι οι γυναίκες. Τα χωριά ερημώνουν και οι παραδόσεις μας συντηρούνται στις γιορτές, στις διακοπές του καλοκαιριού και από τις δραστηριότητες των συλλόγων μανιατών στην Αθήνα και αλλού.

Η Μάνη θα στοιχειώσει αν κάτι δεν αλλάξει. Φταίνε οι γυναίκες που θέλουν να φύγουν; Ε! οι μόνες που δεν φταίνε είναι οι γυναίκες. Στον 21^ο αιώνα ποια γυναίκα θέλει να μένει κλεισμένη στο σπίτι; Ποια γυναίκα θα επέλεγε να εξαρτιέται οικονομικά αποκλειστικά από τον άντρα της, ποια γυναίκα δεν θα ήθελε σύγχρονα σχολεία και παιδικούς σταθμούς για τα παιδιά της; Ποια γυναίκα δεν θα ήθελε καλύτερο σύστημα υγείας κοντά στον τόπο κατοικίας της;

Ας εξετάσουμε για λίγο την πραγματικότητα. Σήμερα στη Μάνη δεν υπάρχουν ικανοποιητικές υποδομές για να κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Στον 21^ο αιώνα η πολιτεία οφείλει να προσφέρει σύγχρονο επίπεδο ζωής και όχι να παρουσιάζει μια τέτοια αξίωση ως παράλογη και ανέφικτη. Οι δεκαετίες του 50, του 60, του 70 έχουν περάσει και εμείς οι πολίτες απαιτούμε να δούμε αλλαγές με γρήγορους ρυθμούς και όχι ρυθμούς σαλιγκαριού.

Και τα λέω όλα αυτά με τη σιγουριά του ανθρώπου που έχει ταξιδέψει και έχω δει πράγματα. Και έτσι αυτοί που δεν καταφέρνουν να σπρώξουν την Ελλάδα μπροστά εμένα δε με πείθουν. Λένε ψέματα. Είναι πίσω από τους καιρούς και καλό θα ήταν να αφήσουν σύγχρονες μεθόδους και αντιλήψεις να επικρατήσουν.

Το ίδιο είναι το επίπεδο ζωής και οι ευκαιρίες για μια οικογένεια που μένει στην Καλαμάτα και το ίδιο στην Καστάνια, στους Δολούς, στην Τραχήλα, στην Κοίτα, στο Γερολιμένα, στον Άγιο Νίκωνα;

Ας δούμε την καθημερινή ζωή μιας Μανιάτισσας γυναίκας. Τελειώνει το Λύκειο και παντρεύεται. Μένει σε κάποιο Μανιάτικο χωριό. Τι επαγγελματικές ευκαιρίες της ανοίγονται; Αγροτική ζωή ( έχουμε δει το πόσο έχει πέσει το αγροτικό εισόδημα), το καλοκαίρι ίσως να εργαστεί σαν βοηθητικό προσωπικό σε ξενώνα, ταβέρνα, κατάστημα με τουριστικά είδη. Αν είναι τυχερή ίσως της ανήκει κάποιο από αυτά. Δουλεύει δηλαδή εποχιακά ή με τη γη.

Σκληρή και άστατη ζωή! Γιατί να την επιλέξει; Μπορεί να μην έχει άλλες δυνατότητες αλλά θα ήταν αυτό το σενάριο η ΠΡΩΤΗ της επιλογή;

Όσο καιρό δεν εργάζεται φροντίζει το σπίτι και τα παιδιά. Δεν έχει πουθενά να τα αφήσει αν θέλει να κάνει κάτι άλλο (εκτός αν ζούνε δίπλα παππούδες και γιαγιάδες). Δεν έχει με τι να εμπνεύσει τα παιδιά της. Δεν υπάρχουν παιδικοί σταθμοί και βιβλιοθήκες, μουσεία, συναυλίες, πρόσκοποι. Υπάρχει μονάχα η τηλεόραση.

Το πιο πιθανό είναι το σχολείο να έχει κλείσει ή να βρίσκεται μακριά και να χρειάζεται η μεταφορά των παιδιών. Και ως γνωστόν η κυβέρνηση μείωσε και την ενίσχυση για τα οδοιπορικά των μαθητών. Μετά ξεκινά το άλλο δράμα. Η γυναίκα μανιάτισσα ψάχνει για φροντιστήρια, για μαθήματα μουσικής, για δραστηριότητες που μπορούν να κάνουν τη ζωή των παιδιών της πιο ενδιαφέρουσα.

Επιπλέον, η γυναίκα Μανιάτισσα που παραμένει στον τόπο της αν δεν οδηγεί είναι φυλακισμένη. Τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ λιγοστεύουν συνεχώς όλα τα δρομολόγια που δεν συμφέρουν οικονομικά και έτσι επέρχεται η απομόνωση. Πως θα αξιοποιήσει τον ελεύθερο χρόνο της η Μανιάτισσα; Οι άντρες τουλάχιστον έχουν το καφενείο. Όλοι μας εδώ ξέρουμε πως οι γυναίκες δεν πηγαίνουν στο καφενείο εκτός αν είναι η οικογενειακή επιχείρηση.

Ας υποθέσουμε πως η Μανιάτισσα σπούδασε. Τι μπορεί να κάνει; Να δουλέψει στη Σπάρτη, στην Καλαμάτα, στο Γύθειο; Μα τελικά όλος της ο μισθός θα δίνεται στα οδοιπορικά. Θα μετακομίσει στην πόλη. Είναι φυσικό.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και είναι μάλιστα και πιο δύσκολη η ζωή της γιατί στη Μάνη η κοινωνία ήταν πάντα πιο κλειστή.

Ας δούμε τι αλλαγές θα μπορούσαμε να επιδιώξουμε για να αλλάξει η κατάσταση στη Μάνη.

1. Πιστεύω πως οι νέοι Καποδιστριακοί Δήμοι παρόλο που στέρησαν από τα χωριά την ανεξαρτησία τους και την αυτονομία τους θα μπορούσαν με σωστό προγραμματισμό από τους δημάρχους και τα δημοτικά συμβούλια όλων των κομμάτων να συμβάλουν αποφασιστικά στην αλλαγή του τοπίου. Η ΕΕ και το Γ’ ΚΠΣ προσφέρουν ευκαιρίες και χρήματα σε αυτούς που σχεδιάζουν σωστά και έχουν ξεκάθαρους στόχους.

2. Η Μάνη πρέπει να αναπτύξει δωδεκάμηνο τουρισμό. Σε ένα βαθμό το έχει καταφέρει κυρίως η Μεσσηνιακή Μάνη περισσότερο από την Λακωνική. Η Μάνη οφείλει να κρατήσει την ταυτότητά της , το χρώμα της, να αναδείξει τις εκκλησίες, τα μνημεία της και να αναπτύξει θεματικό τουρισμό. Έτσι θα αναβαθμίσει τις υπηρεσίες της και οι εποχιακές εργασίες θα μετατραπούν σε εργασίες μερικής απασχόλησης που βολεύει τις γυναίκες-μητέρες.

Θεματικός τουρισμός είναι το περπάτημα, ο οικολογικός τουρισμός, ο τουρισμός που έχει σαν θέμα την οικολογική μαγειρική, τις πολιτιστικές εκδρομές, τη φωτογραφία, τη ζωγραφική κα.

Από την προσπάθεια αυτή θα προωθηθούν και νέες υπηρεσίες: οι Μανιάτες με ειδικά εφόδια θα θέλουν να ζήσουν στη Μάνη. Φωτογράφοι, γραφίστες, ξενοδόχοι, ξεναγοί κλπ.

3. Δημιουργία βιβλιοθηκών και πνευματικών κέντρων. Πρέπει να υπάρξει επιτέλους ένας χώρος όπου τα παιδιά αλλά και οι πιο μεγάλοι θα μπορούν να έχουν μια ποιοτικότερη διασκέδαση και ενημέρωση. Βιβλιοθήκη με παιδικά βιβλία, βίντεο, οπτικοακουστικά συστήματα, υπολογιστές, παράλληλα με την παιδική χαρά διαμορφώνουν έξυπνα παιδιά, παιδιά με ευκαιρίες και χωρίς να χρειάζονται τεράστια έξοδα.

4. Δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών. Η αρμοδιότητα έχει περάσει στους Δήμους. Ας πούμε ότι δημιουργείται ένας βρεφονηπιακός σταθμός, θα μπορούσε με πρωτοβουλία των κατοίκων ή του Δήμου, ο βρεφονηπιακός αυτός σταθμός να έχει μια δασκάλα ξένης γλώσσας ώστε από μικρά τα παιδιά να παίζουν και να μαθαίνουν.

5. Η δύναμη των Συλλόγων. Αυτοί που έφυγαν από τη Μάνη και αγαπούν τον τόπο τους μπορούν να συμβάλουν με οικονομική βοήθεια, με τον εθελοντισμό, με το να διαφημίζουν τη Μάνη ώστε να έρχονται οι φίλοι τους τα καλοκαίρια, τις γιορτές, ακόμα και το χειμώνα να ανακαλύπτουν την υπέροχη αυτή περιοχή.

Μπορούν οι σύλλογοι \ κοντινών περιοχών της Μάνης να συντονίζουν τις ενέργειές τους για να μην υπάρχουν αλληλοεπικαλύψεις και να προσφέρονται υπηρεσίες που τελικά ενδιαφέρουν αυτούς που έμειναν και δεν απαλύνουν απλά τον πόνο και τη νοσταλγία αυτών που αναζήτησαν αλλού την τύχη τους.

Θα μπορούσαν να θεσπίσουν υποτροφίες για παιδιά που σπουδάζουν στην Αθήνα (ή αλλού) και έχουν ανάγκη με την υποχρέωση ότι αυτοί που λαμβάνουν την υποτροφία θα πρέπει να γυρίσουν για ένα προκαθορισμένο διάστημα (1 χρόνο) στη Μάνη για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, τις γνώσεις τους εκεί από όπου ξεκίνησαν.

6. Για αυτούς που εξακολουθούν να δουλεύουν τη γη νομίζω πως ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσουμε την αλήθεια. Η παγκόσμια διατροφική κρίση έφερε στην επιφάνεια το πρόβλημα των φαρμάκων, και της βιομηχανοποιημένης αγροτικής παραγωγής. Στη Μάνη μπορούμε να δουλέψουμε τα οικολογικά προϊόντα. Κάποιοι το κάνουν ήδη με επιτυχία στο λάδι και οι τιμές των προϊόντων τους είναι αισθητά πιο υψηλές από τις άλλες. Από τις συζητήσεις που είχα με γερμανούς συναδέλφους η αγροτική πολιτική θα αναθεωρηθεί σύντομα. Υπάρχουν πιέσεις για μειώσεις επιδοτήσεων αλλά και άλλες πιέσεις για την ενίσχυση βιολογικών καλλιεργειών και μικρών αγροτών. Είναι ευκαιρία, πρέπει να πιέσουμε την κυβέρνηση να δώσει σοβαρή και αποτελεσματική μάχη για το μέλλον των προϊόντων μας αλλιώς θα έχουμε πάρει ένα δρόμο χωρίς επιστροφή.

Όλα αυτά ακούγονται εξωπραγματικά; Μπορεί να είναι εξωπραγματικά γιατί έχουμε συνηθίσει πια όλα τα καλά πράγματα, τα φιλόδοξα πράγματα στην Ελλάδα να χαρακτηρίζονται απαξιωτικά «σενάρια επιστημονικής φαντασίας.» Πιστεύω πως αν τις πρωτοβουλίες αυτές τις αναλάβουν άνθρωποι με όρεξη και όραμα πολλά μπορούν να γίνουν.

Ας αποδεχόταν κάποιος Δήμος να αναλάβει αυτήν την πρόκληση και με τη βοήθεια όλων μας θα μπορούσε πολύ σύντομα να δει αποτελέσματα.

Σήμερα το πρωί ήθελα απλά να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις, μερικές από τις ιδέες μου. Ελπίζω να υπάρξει κάποιος γενναίος ή γενναία Μανιάτης ή Μανιάτισσα που να εμπνεύστηκε και να θελήσει να κάνει την αρχή.

 [ Πρόεδρος Π.Ε.Γ.Μ. ] [ Παλλακωνική Ένωση ] [ Εν. Απ. Μανιατών ] [ κ. Τζαννετάκης ] [ Δ. Πειραιά ] [ Ν.Α. Λακωνίας ] [ Ν.Α. Μεσσηνίας ] [ Δ. Αβίας ] [ Δ. Λεύκτρου ] [ Δ. Γυθείου ] [ κ. Κουτσιλιέρης ] [ κ. Σαΐτας ] [ κ. Σ. Καλαντζάκου ] [ κ.Π. Σκανδαλάκης ] [ κ. Παν. Μελάς ] [ Αν. Νομ. Πειραιά ] [ κ. Γεωργόπουλος ] [ Σύλλογος ΚΡΑΝΑΗ ] [ Σύλλογος ΔΙΡΟΣ ] [ κ Κοκκινάκης ] [ Ψήφισμα ] [ Δελτίο Τύπου ]