Αρχική Ιστορία Δήμοι - Χωριά Ήθη - Έθιμα Μοιρολόγια Ποίηση Απόδημοι Αρχιτεκτονική
Εκκλησίες Κάστρα Ταΰγετος Χλωρίδα Πανίδα Σπήλαια Προϊόντα Άρωμα Μάνης
Δημιουργοί Απόψεις Εκδρομές Σύλλογοι Σύνδεσμοι Wallpaper Περιεχόμενα Βιβλιογραφία

Προηγούμενη

Επικοινωνία

Ηλιακές Θεότητες στις κορφές

του Γ. Η. Βενιζελέα

Ο όγκος και η όλη εικόνα του Ταΰγετου προκαλούν θαυμασμό και δημιούργησαν πλήθος παραδόσεων από τις οποίες διαμορφώθηκε η πλούσια ποικιλία των σχετικών μύθων. Κατά παλαιά συνήθεια σε τμήματα του χώρου εδίδοντο ονόματα μυθικών προσώπων. Το αποκαλούμενο από τους ορειβάτες «αρσενικό βουνό» έλαβε το όνομα της Ταϋγέτης1, η οποία ήταν μια από τις κόρες του Άτλαντα και της Πληϊόνης, σύζυγος του Δία και μητέρα του Λακεδαίμονα.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του βουνού είναι οι πέντε κορφές του, από τις οποίες η ψηλότερη ονομάσθηκε από τους αρχαίους Ταλετόν. Στους ιστορικούς χρόνους το βουνό αναφέρεται ως Πενταδαχτυλιάς για να επανέλθει στους σύγχρονους καιρούς με το αρχικό του όνομα Ταΰγετος. Η ψηλότερη κορφή του, ο Προφήτης Ηλίας, έλαβε το όνομά του από το ομώνυμο εκκλησάκι που βρίσκεται εκεί σε υψόμετρο 2407μ.

Οι κορφές των βουνών είναι τα πλησιέστερα σημεία προς τον Ήλιο, στα οποία οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι προσευχές τους εισακούονται ευκολότερα. Γι’ αυτό σε πολλές κορφές, στην αρχαιότητα, υπήρχαν ιερά και βωμοί αφιερωμένοι στον Ήλιο, όπου τελούσαν διάφορες τελετές. Η παμπάλαια αυτή παράδοση συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, καθώς οι Χριστιανοί χτίζουν εκκλησάκια στις ψηλότερες κορφές των βουνών προς τιμή του Προφήτη Ηλία, επικαλύπτοντας ορισμένες φορές αρχαίους Ελληνικούς ναΐσκους.

apolonas.jpg (44697 bytes)
Ο Απόλλωνας, Ταπισερί, 17ος αι., Τεχνοτροπίας Beauve, Γαλλία, 320x183 εκ.

Οι πρώτες Ηλιακές θεότητες που εμφανίζονται μέσα στη «Θεογονία» του Ησιόδου, είναι οι Τιτάνες Υπερίων και Θεία, οι γονείς του Ηλίου, της Ηούς και της Σελήνης. Αργότερα στην θρησκευτική αντίληψη των προγόνων μας κυριαρχεί η λατρεία του Ήλιου, ο οποίος είτε σαν Υπερίων, είτε σαν Απόλλωνας ήταν ο σημαντικότερος θεός των Ελλήνων. Στη συνέχεια, την εποχή του Ομήρου βλέπουμε τη λατρεία του Ήλιου να υποχωρεί μπροστά στη λατρεία του Απόλλωνα, ο οποίος συμβολίζεται σε άρμα που το σέρνουν ίπποι (Ήλιος όν καλέουσι Απόλλωνα κλυτότοξον Φοίβον εκηβηλέτην (απ. ΧΧV ΙΙΙ) – και ο Ήλιος, που τον αποκαλούν Απόλλωνα, ονομαστό τοξότη και Φοίβο μακροβόλο).

Στη ψηλότερη κορφή του Ταϋγέτου, που οι αρχαίοι την αποκαλούσαν Ταλετόν και την θεωρούσαν ιερή τοποθεσία του Ήλιου, οι κάτοικοι πραγματοποιούσαν διάφορες θυσίες, στις οποίες, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας, ανάμεσα σε άλλα θυσίαζαν και ίππους: «άκρα δε του Ταϋγέτου Ταλετόν υπέρ Βρυσεών ανέχει. Ταύτην Ηλίου καλούσιν ιεράν και άλλα τε αυτόθι Ηλίω θύουσι και ίππους» (Παυσανίας Γ 20, 4).

Από το Παυσανία ακόμη πληροφορούμεθα ότι στο δρόμο από «την Οίτυλον» προς τις Θαλάμες, στο ιερό της Ινούς, ήταν στημένα δυο χάλκινα αγάλματα, ένα της Σελήνης, με το προσωνύμιο Πασιφάη και ένα του Ηλίου. (Παυσανίας Γ 26, 1). Επίσης διάφορες παραδόσεις τοποθετούσαν τη κατοικία του Ήλιου στο Ταίναρο και πίστευαν ότι εκεί έβοσκαν τα ιερά του βόδια (Ομηρικός Ύμνος προς Απόλλωνα).

Παραπομπή
1.
Σύμφωνα με τον Φιλόλογο, Ιστορικό και Συγγραφέα κ. Ανάργυρο Κουτσιλιέρη, τη πρώτη αναφορά του ονόματος Ταΰγετος τη βρίσκουμε στο αρχαιότερο από τα κείμενα της Ελληνικής Γραμματείας την Οδύσσεια του Ομήρου: «η κατά Τηΰγετον περιμήκετον ή Ερύμανθον». Οδύσσεια του Ομήρου (ζ, 103), Ηρόδοτος (ιν, 145). Στον Ησύχιο βρίσκουμε και το τύπο: «Ταϋγέταις πύλαις ταις μεγάλαις».


Ονομασία Ταϋγέτου ] Κώστας Ουράνης ] Φυσιογνωμία ] Γεωμορφολογία ] Χλωρίδα-Πανίδα ] Πηγές ] Διαδρομές ] Φαράγγια ] Άγιος Δημήτριος ] Αρχαία Βασιλική οδός ] Εκκλησάκι Πρ. Ηλίας ] Εκκλησάκι - Ιστορία ] [ Ηλιακές Θεότητες ] Οι φωτιές στη κορφή ] Πυραμίδα κορυφής ] Διανυκτέρευση (κορφή) ] Διανυκτέρευση φωτο 1 ] Διανυκτέρευση φωτο 2 ] φωτο Καταφύγιο-Κορφή ] Ανάβαση κορφής 2002 ] Σπήλαιο Άλμπανο ] Σπήλαιο Αρμίτσα ] Ποιήματα Ταϋγέτου ] Πρόγραμμα Ανάπτυξης ]