Αρχική Ιστορία Δήμοι - Χωριά Ήθη - Έθιμα Μοιρολόγια Ποίηση Απόδημοι Αρχιτεκτονική
Εκκλησίες Κάστρα Ταΰγετος Χλωρίδα Πανίδα Σπήλαια Προϊόντα Άρωμα Μάνης
Δημιουργοί Απόψεις Εκδρομές Σύλλογοι Σύνδεσμοι Wallpaper Περιεχόμενα Βιβλιογραφία

Προηγούμενη

 

Επικοινωνία

Παπαρούνα (Παπάβερ η Ροϊάς - Papaver rhoeas)

32paparouna1.JPG (20615 bytes)Ανήκει στην οικογένεια Παπαβερίδες (Papaveraceae) και περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη (υπάρχουν δέκα ποικιλίες παπαρούνας στην Ελλάδα). Πιο διαδεδομένη είναι η Μήκων η Ροιάς, η κόκκινη παπαρούνα των λιβαδιών, που έχει στεφάνη έντονου κόκκινου χρώματος (σπανιότατα λευκό). Αρκετά συγγενικά είδη αυτοφύονται στην Ελλάδα όπως τα: Π. η Αργεμώνη, Π. το υβρίδιο, Π. η μελανοβαφής, Π. το Άπουλο κλπ. Το είδος Π. η υπνοφόρος σε άλλες χώρες καλλιεργείται για την παραγωγή οπίου. Το όνομά της όπως λέει ο Διοσκουρίδης το πήρε γιατί ρίχνει γρήγορα το άνθος της. Ο Θεόφραστος προσθέτει ότι φυτρώνει ανάμεσα στα κριθάρια σαν παράσιτο.

32paparouna2.JPG (65812 bytes)Η παπαρούνα ήταν ιερό φυτό της θεάς Δήμητρας, καθώς σαν παράσιτο των σιτηρών συμβόλιζε με την παρουσία της τη Δήμητρα, στα ανοιξιάτικα σπαρτά. Απαραίτητη στα Ελευσίνια Μυστήρια όπου οι πομπές στόλιζαν τα αγάλματα της θεάς με άνθη παπαρούνας. Οι αρχαίοι γνώριζαν καλά τις υπνωτικές και ναρκωτικές ιδιότητες του φυτού, καθώς οι γιοι του Άδη ο Ύπνος και ο Θάνατος παριστάνονταν να κρατούν παπαρούνες στα χέρια τους. Είναι προφανής ο συμβολισμός της χρήσης του φυτού καθώς από τον ύπνο που μπορεί να προκαλέσει η κοινή παπαρούνα (Μήκων η Ροιάς Papaver Rhoeas) φθάνουμε στον θάνατο που μπορεί να προκαλέσει η οπιούχος παπαρούνα (Μήκων η υπνοφόρος Papaver somniferum).

Η χριστιανική παράδοση θέλει την παπαρούνα να φυτρώνει κάτω από το σταυρό του Χριστού στο Γολγοθά και να δέχεται τις σταγόνες από το αίμα του Εσταυρωμένου ανάμεσα στα πέταλά της, σταγόνες που της χάρισαν το κατακόκκινο άλικο χρώμα της.

Τα παραπάνω είδη παπαρούνας είναι φυτά μονοετή, με βλαστό ύψους 20 – 50 εκ. συνήθως και φύλλα πτεροσχιδή και οδοντωτά. Έχει άνθη μεγάλα, κόκκινα στα περισσότερα είδη, με ποδίσκο μακρύ, ακόμα και καλλωπιστικές ποικιλίες με κατακόκκινα, πορφυρά, ρόδινα, σομόν, κίτρινα ή λευκά άνθη, ακόμα και καλλωπιστικά υβρίδια. Τα άνθη της βγαίνουν την άνοιξη από τις μασχάλες τον φύλλων, πάνω σε μακριούς, τριχωτούς ποδίσκους και στρέφονται προς τα κάτω, πριν ακόμα ανοίξουν. Όταν ανοίξουν, ορθώνονται. Έχουν δύο τριχωτά σέπαλα, τέσσερα βαθυκόκκινα, αστραφτερά πέταλα, με μαύρη τη βάση τους. Οι στήμονες είναι πολλοί, μικροί, μαύροι. Οι καρποί είναι ατρακτοειδείς κάψες, (λέγονται κωδίες) που με τρύπες,, κοντά στην κορυφή τους, απελευθερώνουν 8-10 σπόρους, με τους οποίους το φυτό πολλαπλασιάζεται.

Η παπαρούνα υπάρχει αυτοφυής σε χέρσα, ηλιόλουστα χωράφια, σε βοσκότοπους, σε παρυφές δρόμων, αλλά και σε καλλιεργημένους αγρούς, όπου θεωρείται ζιζάνιο. Προτιμά υγρά, συνεκτικά εδάφη. Τα φυτά που αυτοφύονται σε καλλιεργούμενους και χέρσους αγρούς, συλλέγονται όταν είναι νεαρά, από το τέλος του φθινοπώρου μέχρι την άνοιξη πριν ανθίσει, βράζονται και προσφέρονται ως σαλάτα, μόνα τους ή μαζί με άλλα χόρτα ή προσθέτονται σε χορτόπιτες, με άλλα μυρωδικά χόρτα, όπως καυκαλήθρες και μυρώνια. Στην αρχαιότητα οι σπόροι της χρησιμοποιούνταν στην παρασκευή ψωμιών τους «μακωνίδες άρτους». Σήμερα σε ορισμένες περιοχές, μαζεύονται οι σπόροι της το καλοκαίρι, που προστίθενται σε ψωμί ή παξιμάδια.

paparouna.jpg (122731 bytes)Αν κανείς θελήσει, μπορεί να καλλιεργήσει παπαρούνα σπέρνοντάς την κατά το φθινόπωρο ή αργότερα, σε γραμμές που θα απέχουν μεταξύ τους 20 περίπου εκ. Επειδή ο σπόρος είναι πολύ μικρός δεν χρειάζεται σκέπασμα, η βροχή ή ένα πότισμα με ποτιστήρι θα τον σκεπάσει με αρκετό χώμα.

Η παπαρούνα έχει ιδιότητες κατευναστικές και εφιδρωτικές, γι αυτό και χρησιμοποιήθηκε από παλιά ως φαρμακευτικό φυτό. Η κοινή παπαρούνα περιέχει ένα αλκαλοειδές, τη ροϊαδίνη, που είναι ηρεμιστική. Περιέχει επίσης σίδηρο, μαγγάνιο, κάλιο, ασβέστιο, ανόργανα και οργανικά οξέα. Το έγχυμα των ανθέων της, αλλά και το δραστικότερο σιρόπι τους πίνεται ως αντιβηχικό, μαλακτικό και καταπραϋντικό.


Τοπικά ενδημικά ] Γιατροσόφια Ελλ.Χλωρ. ] Αιθέρια Έλαια ] Τα φρύγανα ] Γιαπωνέζα Βιολόγος ] Αγριελιά ] Ακακία ] Αμυγδαλιά ] Ήμερη βελανιδιά ] Ελιά ] Ευκάλυπτος ] Κέδρος ] Κεφαλληνιακή Ελάτη ] Κουτσουπιά ] Κυπαρίσσι ] Μαυρόπευκο ] Χρυσόξυλο ] Αγγιναράκι ] Αγκάθι ] Αγριαγκινάρα ] Αγριαρακάς ] Αγριαψιθιά ] Αγριοβιολέτα ] Αγριοβρώμη ] Αγριοζοχός ] Αγριοκρεμμύδα ] Αγριόκρινος ] Αγριομπίζελο ] Αγριοσέλινο ] Αγριοσπαράγγια ] Άγριο Σκόρδο ] Αγριοστάχυ ] Αλουμινάκι ] Ανεμώνη ] Απουράνι ] Άρτουκας ] Ασπάλαθρος ] Acantholimon echinus ] Astragalus taygeteus ] Ασπρόχορτο ] Ασφάκα ] Ασφόδελος ] Αφάνα ] Αχινός ] Βαλεριάνα ή Μάης ] Βασιλικός ] Βατομουριά ] Βερονίκη ] Bellevalia trifoliate ] Βιόλα ] Γαϊδουράγκαθο ] Γάλανθος ] Γλαδιόλα ] Δενδρολίβανο ] Δεντρογαλατσίδα ] Δίανθος ] Δυόσμος ] Ηλιάνθεμο ] Hypericum empetrifolium ] Θαλασσόκρινος ] Θυμάρι ] Ιξός ] Ίριδα ] Καμπανούλα ] Κάππαρη ] Καρδίες ] Καυκαλήθρα ] Κεφαλάγκαθο ] Κόκκινα κρίνα ] Κουμαριά ] Κουνούκλα ] Κρινάκι ] Κρίταμο ] Κρόκοι ] Κυκλάμινο ] Λεβάντα ] Λούπινο ] Μανουσάκι ] Μαντζουράνα ] Μάραθος ] Μαργαρίτα άγρια ] Μελισσόφυλλο ] Μέντα ] Μολόχα ] Μυρτιά ] Νάρκισσος ] Νεραγκούλα ] Ξυλόθρουμπος ] Ορχιδέες ] Origanum Scambrum ] [ Παπαρούνα ] Πάππαρος ] Περικοκλάδα ] Πετρόχορτο ] Πικραγκουριά ] Πικραλίδα ] Πικροδάφνη ] Πολυριζούσα ] Πτεροκέφαλος ] Ρίγανη ] Saxifraga ] Σελινόχορτο ] Σκόλυμος ] Σκορδαψιός ] Σπάκα ] Σπάρτο ] Σταυραγκάθι ] Σχίνος ] Τραγοπώγων ] Τσάι ] Τσουκνίδα ] Φασκόμηλο ] Φεγγαρόφυλλα ] Φιδόχορτο ] Φουσκούδι ] Φραγκοσυκιά ] Χαμομήλι ] Χαρουπιά ] Χελιδονόχορτο ] Χρυσάνθεμο ] Χωνάκι ] Ψευτοσέλινο ] Φλώμος ή γαλατσίδα ] Φούσκα ] Φτέρη ] Hieracium pannosum ] Stipa pulcherrima ]